Previous Mantra

Mantra 5

Sukta 10.161

Rishi: Late Maṇḍala 10 healing voice; specific r̥ṣi attribution uncertain.
Devata: Implicitly the restoring powers invoked earlier; the mantra functions as a direct address to the patient/seeker.
Chandas: Anuṣṭubh-like brevity in late style; requires strict syllable check.

आहार्षं त्वाविदं त्वा पुनरागाः पुनर्नव । सर्वाङ्ग सर्वं ते चक्षुः सर्वमायुश्च तेऽविदम् ॥

आहा॑र्षं॒ त्वावि॑दं त्वा॒ पुन॒रागा॑: पुनर्नव । सर्वा॑ङ्ग॒ सर्वं॑ ते॒ चक्षु॒: सर्व॒मायु॑श्च तेऽविदम् ॥

āhārṣaṃ tvā́vidaṃ tvā punar ā́gāḥ punar-nava | sarvāṅga sárvaṃ te cákṣuḥ sárvam ā́yuś ca te ’vidaṃ ||

I have brought you back; I have found you again. Return anew, ever new. Whole in every limb—may all your seeing be restored, and all your life-force; all this I have recovered for you.

आ । अ॒हा॒र्ष॒म् । त्वा॒ । अवि॑दम् । त्वा॒ । पुनः॑ । आ । अ॒गाः॒ । पु॒नः॒ऽन॒व॒ । सर्व॑ऽअङ्ग । सर्व॑म् । ते॒ । चक्षुः॑ । सर्व॑म् । आयुः॑ । च॒ । ते॒ । अ॒वि॒द॒म् ॥आ । अहार्षम् । त्वा । अविदम् । त्वा । पुनः । आ । अगाः । पुनःनव । सर्वअङ्ग । सर्वम् । ते । चक्षुः । सर्वम् । आयुः । च । ते । अविदम् ॥ā | ahārṣam | tvā | avidam | tvā | punaḥ | ā | agāḥ | punaḥ-nava | sarva-aṅga | sarvam | te | cakṣuḥ | sarvam | āyuḥ | ca | te | avidam

towards, back
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
अहार्षम्I brought (back), I fetched
अहार्षम्:
Kartā
TypeVerb
Root√हृ (हरति) + आ
त्वाyou (thee)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अविदम्I found, I recovered
अविदम्:
Kartā
TypeVerb
Root√विद् (वेद/विन्दति) अव्?; here √विद् ‘to find/know’
त्वाyou
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद्
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
back, towards
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
अगाःyou came (back)
अगाः:
Kartā
TypeVerb
Root√गम् (गच्छति) + आ
पुनःagain
पुनः:
TypeIndeclinable
Rootपुनः
नवanew, as if new (renewed)
नव:
TypeIndeclinable (particle/vocative-like address)
Rootनव
सर्वाङ्गthe whole body, all limbs
सर्वाङ्ग:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootसर्व + अङ्ग
सर्वम्everything, wholly
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootसर्व
तेof you, your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
चक्षुःeye, sight
चक्षुः:
Karma
TypeNoun
Rootचक्षुस्
सर्वम्all, entire
सर्वम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootसर्व
आयुःlife, lifespan
आयुः:
Karma
TypeNoun
Rootआयुस्
and
:
TypeIndeclinable
Root
तेyour
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
अविदम्I found, I restored
अविदम्:
Kartā
TypeVerb
Root√विद् (विन्दति/वेद) अव्?; here √विद् ‘to find/restore’