Mantra 2
Sukta 10.158
Devata: Savitar (with protective function against lightning/flash)
Samhita Patha (Devanagari)
जोषा सवितर्यस्य ते हरः शतं सवाँ अर्हति । पाहि नो दिद्युतः पतन्त्याः ॥
Samhita Patha (IAST)
जोषा॑ सवित॒र्यस्य॑ ते॒ हर॑: श॒तं स॒वाँ अर्ह॑ति । पा॒हि नो॑ दि॒द्युत॒: पत॑न्त्याः ॥
Transliteration
jóṣā savitar yásya te hárāḥ śatáṃ savā́m̐ arhati | pā́hi no didyútaḥ pátantyāḥ ||
Translation
O Savitar, in the glad assent (joṣā) of your golden force that merits a hundred impulsions, protect us from the falling flashes—guard our being from the descent of disruptive brilliance.
Padapatha (Word Analysis)
जोष॑ । स॒वि॒तः॒ । यस्य॑ । ते॒ । हरः॑ । श॒तम् । स॒वान् । अर्ह॑ति । पा॒हि । नः॒ । दि॒द्युतः॑ । पत॑न्त्याः ॥जोष । सवितः । यस्य । ते । हरः । शतम् । सवान् । अर्हति । पाहि । नः । दिद्युतः । पतन्त्याः ॥joṣa | savitaḥ | yasya | te | haraḥ | śatam | savān | arhati | pāhi | naḥ | didyutaḥ | patantyāḥ
Word by Word
जोषाwith favor; graciously
जोषा:
Adhikaraṇa (भावे/रीत्या) / (क्रियाविशेषणवत्)
TypeNoun (abstract) / adverbial use
Rootजोषा- (प्रातिपदिक; √जुष् ‘सेवने/तोषणे’ से भाव/स्त्रीप्रत्यय)
सवितःO Savitar
सवितः:
Sambodhana
TypeNoun
Rootसवितृ- (प्रातिपदिक)
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेyour
ते:
Sambandha
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम)
हरःthe golden (radiance/steed); your ‘hará’ (golden brilliance)
हरः:
Kartā (of अर्हति) / subject
TypeNoun
Rootहर- (प्रातिपदिक; ‘हरि/हर’ = पीतवर्ण/दीप्ति; here ‘हरः’ as a substantive)
शतम्a hundred
शतम्:
Karma
TypeNumeral (Adjective used substantively)
Rootशत- (संख्याप्रातिपदिक)
सवान्pressings; Soma-pressings
सवान्:
Karma (with शतम्: ‘a hundred pressings’)
TypeNoun
Rootसव- (प्रातिपदिक; ‘सव’ = सोमयाग-प्रसव/pressing, libation)
अर्हतिis worthy of; deserves
अर्हति:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√अर्ह् (अर्हणे ‘to be worthy/deserve’)
पाहिprotect!
पाहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√पा (पालने ‘to protect’)
नःus
नः:
Karma
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम)
दिद्युतःof the lightning
दिद्युतः:
Sambandha (genitive with पतन्त्याः)
TypeNoun
Rootदिद्युत्- (प्रातिपदिक; ‘flash, lightning’)
पतन्त्याःof the falling one (i.e., the falling lightning)
पतन्त्याः:
Apādāna (ablatival sense intended: ‘from the falling…’; formally genitive)
TypeParticiple used as Noun/Adj
Rootपतन्ती- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √पत् ‘गत्यर्थे/पतने’ + शतृ/शानच् स्त्री)