Mantra 1
Sukta 10.158
Devata: Sūrya, Vāta, Agni (triadic guardianship across three worlds)
Samhita Patha (Devanagari)
सूर्यो नो दिवस्पातु वातो अन्तरिक्षात् । अग्निर्नः पार्थिवेभ्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
सूर्यो॑ नो दि॒वस्पा॑तु॒ वातो॑ अ॒न्तरि॑क्षात् । अ॒ग्निर्न॒: पार्थि॑वेभ्यः ॥
Transliteration
sū́ryo no divás pātu vā́to antárikṣāt | agnír naḥ pā́rthivebhyaḥ ||
Translation
May Surya guard us from the heaven above; may Vata guard us from the mid-world; may Agni guard us from the earthly realms—so the whole being is protected on every plane.
Padapatha (Word Analysis)
सूर्यः॑ । नः॒ । दि॒वः । पा॒तु॒ । वातः॑ । अ॒न्तरि॑क्षात् । अ॒ग्निः । नः॒ । पार्थि॑वेभ्यः ॥सूर्यः । नः । दिवः । पातु । वातः । अन्तरिक्षात् । अग्निः । नः । पार्थिवेभ्यः ॥sūryaḥ | naḥ | divaḥ | pātu | vātaḥ | antarikṣāt | agniḥ | naḥ | pārthivebhyaḥ
Word by Word
सूर्यःthe Sun (god)
सूर्यः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसूर्य (प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिवःfrom heaven / of the sky
दिवः:
अपादान
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
पातुmay (he) protect
पातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु) ‘to protect’
वातःthe Wind
वातः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक) < √वा ‘to blow’
अन्तरिक्षात्from the mid-air / atmosphere
अन्तरिक्षात्:
अपादान
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni (Fire)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पार्थिवेभ्यःfrom the earthly ones / from terrestrial (dangers)
पार्थिवेभ्यः:
अपादान
TypeAdjective (used substantively)
Rootपार्थिव (प्रातिपदिक) < पृथिवी