Mantra 4
Sukta 10.153
Rishi: Traditionally a late Vedic seer (RV 10.153 Indra hymn; exact attribution varies—external confirmation required)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī or Anuṣṭubh-like short meter (verse is short; exact meter requires pada count verification)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमिन्द्र सजोषसमर्कं बिभर्षि बाह्वोः । वज्रं शिशान ओजसा ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वमि॑न्द्र स॒जोष॑सम॒र्कं बि॑भर्षि बा॒ह्वोः । वज्रं॒ शिशा॑न॒ ओज॑सा ॥
Transliteration
tvám índra sajóṣasam arkáṃ bíbharṣi bāhvóḥ | vájraṃ śíśāna ójasā ||
Translation
O Indra, thou bearest in thy arms the hymn that is in perfect accord (with the Truth); and, sharpening the thunderbolt by thy inherent force, thou makest it a power for the inner battle.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । इ॒न्द्र॒ । स॒ऽजोष॑सम् । अ॒र्कम् । बि॒भ॒र्षि॒ । बा॒ह्वोः । वज्र॑म् । शिशा॑नः । ओज॑सा ॥त्वम् । इन्द्र । सजोषसम् । अर्कम् । बिभर्षि । बाह्वोः । वज्रम् । शिशानः । ओजसा ॥tvam | indra | sa-joṣasam | arkam | bibharṣi | bāhvoḥ | vajram | śiśānaḥ | ojasā
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सजोषसम्harmonious, in accord (pleasing)
सजोषसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसजोषस् (प्रातिपदिक; sa- + joṣas ‘with pleasure/accord’)
अर्कम्hymn/song of praise
अर्कम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअर्क (प्रातिपदिक)
बिभर्षिyou bear/carry
बिभर्षि:
—
TypeVerb
Root√भृ (भरणे ‘to bear, carry’)
बाह्वोःin/on (your) two arms
बाह्वोः:
अधिकारण (आश्रय-निर्देशः) / सम्बन्ध
TypeNoun
Rootबाहु (प्रातिपदिक)
वज्रम्the thunderbolt
वज्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवज्र (प्रातिपदिक)
शिशानःsharpening/whetting (it)
शिशानः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण कर्तुः)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√शा/√शि (शान/शिन्-धातु; ‘to whet, sharpen’; here intensive/perfect-participial usage)
ओजसाwith strength/might
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)