Mantra 3
Sukta 10.153
Rishi: As above for RV 10.153
Devata: Indra
Chandas: Likely Triṣṭubh; requires metrical verification
Samhita Patha (Devanagari)
त्वमिन्द्रासि वृत्रहा व्यन्तरिक्षमतिरः । उद्द्यामस्तभ्ना ओजसा ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वमि॑न्द्रासि वृत्र॒हा व्य१॒॑न्तरि॑क्षमतिरः । उद्द्याम॑स्तभ्ना॒ ओज॑सा ॥
Transliteration
tvám indrāsi vṛtrahā́ vy àntárikṣam atiraḥ | úd dyā́m astabhnā ójasā ||
Translation
You, O Indra, are the Vṛtra-slayer; you have passed through and widened the mid-world. With your energy you upheld the heaven above.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । इ॒न्द्र॒ । अ॒सि॒ । वृ॒त्र॒ऽहा । वि । अ॒न्तरि॑क्षम् । अ॒ति॒रः॒ । उत् । द्याम् । अ॒स्त॒भ्नाः॒ । ओज॑सा ॥त्वम् । इन्द्र । असि । वृत्रहा । वि । अन्तरिक्षम् । अतिरः । उत् । द्याम् । अस्तभ्नाः । ओजसा ॥tvam | indra | asi | vṛtra-hā | vi | antarikṣam | atiraḥ | ut | dyām | astabhnāḥ | ojasā
Word by Word
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
असिart / are
असि:
(अस्ति-क्रियायाः) कर्तृ-सम्बन्ध
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
वृत्रहाVṛtra-slayer
वृत्रहा:
कर्तृ-विशेषण
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक; वृत्र + हन्)
विapart, asunder
वि:
क्रिया-विशेषक
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
अन्तरिक्षम्the midspace / atmosphere
अन्तरिक्षम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष (प्रातिपदिक)
अतिरःthou didst cross / didst pass
अतिरः:
कर्तृ (त्वम्)
TypeVerb
Rootअतृ (धातु; √atṛ/at ‘to pass over, cross’)
उत्up, forth
उत्:
क्रिया-विशेषक
TypeIndeclinable (preverb)
Rootउत् (उपसर्ग/अव्यय)
द्याम्the heaven / sky
द्याम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
अस्तभ्नाःthou didst prop / uphold
अस्तभ्नाः:
कर्तृ (त्वम्)
TypeVerb
Rootस्तभ् (धातु; √stabh ‘to prop, support’)
ओजसाwith strength / might
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)