Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.147

Devata: Indra (implied by adri-vaḥ) / Manyu as Indra’s wrath-power

श्रत्ते दधामि प्रथमाय मन्यवेऽहन्यद्वृत्रं नर्यं विवेरपः । उभे यत्त्वा भवतो रोदसी अनु रेजते शुष्मात्पृथिवी चिदद्रिवः ॥

श्रत्ते॑ दधामि प्रथ॒माय॑ म॒न्यवेऽह॒न्यद्वृ॒त्रं नर्यं॑ वि॒वेर॒पः । उ॒भे यत्त्वा॒ भव॑तो॒ रोद॑सी॒ अनु॒ रेज॑ते॒ शुष्मा॑त्पृथि॒वी चि॑दद्रिवः ॥

śrát te dadhāmi prathamā́ya manyáve ’háṇ yád vṛtráṃ náryaṃ vivér ápaḥ | ubhé yát tvā bhávato ródasī ánu réjate śúṣmāt pṛthivī́ cid adri-vaḥ ||

I set my trust in your first-born wrath-power: when you struck Vṛtra, the man-confronting coverer, you opened out the waters. When you are in action, both Heaven and Earth tremble after you; even Earth quivers from your force, O wielder of the stone.

श्रत् । ते॒ । द॒धा॒मि॒ । प्र॒थ॒माय॑ । म॒न्यवे॑ । अह॑न् । यत् । वृ॒त्रम् । नर्य॑म् । वि॒वेः । अ॒पः । उ॒भे इति॑ । यत् । त्वा॒ । भव॑तः । रोद॑सी॒ इति॑ । अनु॑ । रेज॑ते । शुष्मा॑त् । पृ॒थि॒वी । चि॒त् । अ॒द्रि॒ऽवः॒ ॥श्रत् । ते । दधामि । प्रथमाय । मन्यवे । अहन् । यत् । वृत्रम् । नर्यम् । विवेः । अपः । उभे इति । यत् । त्वा । भवतः । रोदसी इति । अनु । रेजते । शुष्मात् । पृथिवी । चित् । अद्रिवः ॥śrat | te | dadhāmi | prathamāya | manyave | ahan | yat | vṛtram | naryam | viveḥ | apaḥ | ubhe iti | yat | tvā | bhavataḥ | rodasī iti | anu | rejate | śuṣmāt | pṛthivī | cit | adri-vaḥ

श्रत्faith, trust (indecl.)
श्रत्:
Karma (वाक्ये ‘श्रत् दधामि’—‘श्रद्धां/विश्वासं’ इति कर्मभावः)
TypeIndeclinable
Rootश्रद् (अव्यय-प्रातिपदिक; ‘श्रद्धा/श्रत्’)
तेto you / for you
ते:
Sampradāna (दधामि—‘तुभ्यम्’)
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दधामिI place, I bestow
दधामि:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा (धातु)
प्रथमायto the first / foremost
प्रथमाय:
Sampradāna (मन्‍यवे—विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्रथम (प्रातिपदिक)
मन्यवेto (your) wrath / battle-fury
मन्यवे:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमन्यु (प्रातिपदिक)
अहन्he slew
अहन्:
Kriyā
TypeVerb
Rootहन् (धातु)
यत्when / that (which)
यत्:
Adhikaraṇa (काल/सम्बन्ध—‘यत्…’ = ‘यदा/यत्काले’)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वृत्रम्Vṛtra (the obstructor)
वृत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootवृत्र (प्रातिपदिक)
नर्यम्manly, heroic
नर्यम्:
Karma (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootनर्य (प्रातिपदिक; ‘नर-सम्बन्धि/वीर्यवत्’)
विवेरhe drove apart / he pursued (away)
विवेर:
Kriyā
TypeVerb
Rootवी (धातु; ‘वि-√वी/वय्’ ‘to pursue/drive apart’—वैदिक परिपाठे ‘विवेर’)
अपःthe waters
अपः:
Karma
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक)
उभेboth
उभे:
Kartā (रेजते—उभे रोदसी)
TypeAdjective/Pronoun
Rootउभ (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
Karma (भवतः—‘त्वा’ = ‘त्वाम्’)
TypePronoun
Rootत्वद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भवतःyou become / you are
भवतः:
Kriyā
TypeVerb (finite) / Kṛdanta-origin form
Rootभू (धातु; वर्तमान-कृदन्त ‘भवत्’)
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Kartā
TypeNoun
Rootरोदसी (प्रातिपदिक; द्यावापृथिव्यौ)
अनुalong, after
अनु:
Upapada (क्रियाविशेषणम्)
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
रेजतेtrembles, quakes
रेजते:
Kriyā
TypeVerb
Rootरिज्/रेज् (धातु; ‘to tremble, shake’)
शुष्मात्from (your) might, from force
शुष्मात्:
Apādāna (कारण/हेतु—‘from/through (your) might’)
TypeNoun
Rootशुष्म (प्रातिपदिक)
पृथिवीthe earth
पृथिवी:
Kartā (रेजते—अत्र ‘पृथिवी’ अपि)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
Upapada (निपात; बलवर्धक)
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
अद्रिवःO wielder of the stone/bolt (Indra)
अद्रिवः:
Sambodhana
TypeNoun (epithet)
Rootअद्रिवस् (प्रातिपदिक; ‘अद्रि’=वज्र/शिला + ‘-वस्’)