Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.144

Devata: Śyena/Soma motif (bringer of andhas; awakener of bandhutā)

यं ते श्येनश्चारुमवृकं पदाभरदरुणं मानमन्धसः । एना वयो वि तार्यायुर्जीवस एना जागार बन्धुता ॥

यं ते॑ श्ये॒नश्चारु॑मवृ॒कं प॒दाभ॑रदरु॒णं मा॒नमन्ध॑सः । ए॒ना वयो॒ वि ता॒र्यायु॑र्जी॒वस॑ ए॒ना जा॑गार ब॒न्धुता॑ ॥

yaṃ te śyenáś cā́rum avṛkáṃ padā́bharad aruṇáṃ mā́nam ándhasaḥ | enā́ váyo ví tāry ā́yur jīváse enā́ jāgāra bandhútā ||

That which the falcon brought to thee with his step—beautiful, not wolfish, the ruddy measure of the pressed delight—by this the powers of life are carried beyond, by this the life-span is widened for living; by this kinship wakes.

यम् । ते॒ । श्ये॒नः । चारु॑म् । अ॒वृ॒कम् । प॒दा । आ । अभ॑रत् । अ॒रु॒णम् । मा॒नम् । अन्ध॑सः । ए॒ना । वयः॑ । वि । ता॒रि॒ । आयुः॑ । जी॒वसे॑ । ए॒ना । जा॒गा॒र॒ । ब॒न्धुता॑ ॥यम् । ते । श्येनः । चारुम् । अवृकम् । पदा । आ । अभरत् । अरुणम् । मानम् । अन्धसः । एना । वयः । वि । तारि । आयुः । जीवसे । एना । जागार । बन्धुता ॥yam | te | śyenaḥ | cārum | avṛkam | padā | ā | abharat | aruṇam | mānam | andhasaḥ | enā | vayaḥ | vi | tāri | āyuḥ | jīvase | enā | jāgāra | bandhutā

यम्whom/which
यम्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
श्येनःthe falcon
श्येनः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootश्येन (प्रातिपदिक)
चारुम्beautiful, dear
चारुम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
अवृकम्wolf-less; unharmed/unguarded by wolves
अवृकम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअ-वृक (प्रातिपदिक)
पदाwith (his) foot/step
पदा:
करण
TypeNoun
Rootपद (प्रातिपदिक)
अभरत्brought, carried
अभरत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भृ (भरणे)
अरुणम्ruddy, tawny
अरुणम्:
कर्म (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअरुण (प्रातिपदिक)
मानम्the precious draught; the (Soma-)measure/portion
मानम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमान (प्रातिपदिक) [= मादक/माननीय द्रव्य, सोम-विशेषः]
अन्धसःof the Soma-juice
अन्धसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
एनाby this/thereby
एना:
करण
TypePronoun
Rootएना (सर्वनाम-प्रातिपदिक; instr. sg. of एतद्/एना-प्रयोगः)
वयःvital strength; vigor
वयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
विapart, forth, widely
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/निपात)
तारिhas carried across; has made to pass through
तारि:
क्रिया
TypeVerb
Root√तॄ (तरणे)
आयुःlife, lifespan
आयुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
जीवसेfor living; for life
जीवसे:
सम्प्रदान
TypeNoun (dative form)
Root√जीव् (जीवने) → जीव (कृदन्त-प्रातिपदिक) / जीवस् (प्रातिपदिक)
एनाby this/thereby
एना:
करण
TypePronoun
Rootएना (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जगारhas awakened; has kept watch
जगार:
क्रिया
TypeVerb
Root√जागृ (जागरणे)
बन्धुताkinship; bond of relationship
बन्धुता:
कर्तृ
TypeNoun (abstract)
Rootबन्धुता (प्रातिपदिक; -ता-भाववाचक)