Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 10.140

Devata: Agni
Chandas: Trishtubh (probable)

ऋतावानं महिषं विश्वदर्शतमग्निं सुम्नाय दधिरे पुरो जनाः । श्रुत्कर्णं सप्रथस्तमं त्वा गिरा दैव्यं मानुषा युगा ॥

ऋ॒तावा॑नं महि॒षं वि॒श्वद॑र्शतम॒ग्निं सु॒म्नाय॑ दधिरे पु॒रो जना॑: । श्रुत्क॑र्णं स॒प्रथ॑स्तमं त्वा गि॒रा दैव्यं॒ मानु॑षा यु॒गा ॥

ṛtā́vānaṃ mahiṣáṃ viśvá-darśatam agníṃ sumnā́ya dadhire puró jánāḥ | śrút-karṇaṃ sapráthas-tamaṃ tvā girā́ daívyam mā́nuṣā yugā́ ||

Men have set Agni in front for the bliss—Agni who is full of Ṛta, mighty, seen by all. The ages of men, with their utterance, have sung thee, divine, wide-spreading, hearkening with awakened ear.

ऋ॒तऽवा॑नम् । म॒हि॒षम् । वि॒श्वऽद॑र्शतम् । अ॒ग्निम् । सु॒म्नाय॑ । द॒धि॒रे॒ । पु॒रः । जनाः॑ । श्रुत्ऽक॑र्णम् । स॒प्रथः॑ऽतमम् । त्वा॒ । गि॒रा । दैव्य॑म् । मानु॑षा । यु॒गा ॥ऋतवानम् । महिषम् । विश्वदर्शतम् । अग्निम् । सुम्नाय । दधिरे । पुरः । जनाः । श्रुत्कर्णम् । सप्रथःतमम् । त्वा । गिरा । दैव्यम् । मानुषा । युगा ॥ṛta-vānam | mahiṣam | viśva-darśatam | agnim | sumnāya | dadhire | puraḥ | janāḥ | śrut-karṇam | saprathaḥ-tamam | tvā | girā | daivyam | mānuṣā | yugā

ऋतावानम्the ṛta-possessing (true/ritual-orderly)
ऋतावानम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootऋतावन् (प्रातिपदिक; ऋत + वन्)
महिषम्the mighty one/bull
महिषम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमहिष (प्रातिपदिक)
विश्वदर्शतम्seen by all; universally visible
विश्वदर्शतम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व-दर्शत (समास; विश्व + दर्शत)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सुम्नायfor favor/grace
सुम्नाय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसुम्न (प्रातिपदिक)
दधिरेthey have placed/established
दधिरे:
TypeVerb
Rootधा (धातु; दधा-)
पुरःin front; forth
पुरः:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootपुरस् (अव्ययीभाव/निपातवत्; ‘in front, before’)
जनाःthe people
जनाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक)
श्रुत्कर्णम्having attentive/hearing ears
श्रुत्कर्णम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootश्रुत-कर्ण (समास; श्रुत ‘heard’ + कर्ण)
सप्रथस्तमम्most expansive; widest
सप्रथस्तमम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-प्रथस्-तम (समास; प्रथस् ‘broad/expansive’ + तमप्)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
गिराwith a hymn/voice
गिरा:
करण
TypeNoun
Rootगिर् (प्रातिपदिक)
दैव्यम्divine
दैव्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootदैव्य (प्रातिपदिक; देव + य)
मानुषाhuman
मानुषा:
कर्म
TypeAdjective
Rootमानुष (प्रातिपदिक)
युगाgenerations/ages
युगा:
कर्म
TypeNoun
Rootयुग (प्रातिपदिक)