HomeRig VedaMandala 10Sukta 14Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.14

Devata: Yama; also Bṛhaspati and Pitṛ-associated groups (Kavyas, Angirases)
Chandas: Trishtubh (probable; verify)

मातली कव्यैर्यमो अङ्गिरोभिर्बृहस्पतिॠक्वभिर्वावृधानः । याँश्च देवा वावृधुर्ये च देवान्त्स्वाहान्ये स्वधयान्ये मदन्ति ॥

मात॑ली क॒व्यैर्य॒मो अङ्गि॑रोभि॒र्बृह॒स्पति॒ॠक्व॑भिर्वावृधा॒नः । याँश्च॑ दे॒वा वा॑वृ॒धुर्ये च॑ दे॒वान्त्स्वाहा॒न्ये स्व॒धया॒न्ये म॑दन्ति ॥

mātálī kavyáir yamó áṅgirobhir bṛ́haspáti ṛ́kvabhir vāvṛdhānáḥ | yā́ṃś ca devā́ vāvṛdhúr ye ca devā́n svā́hā́nye svadháyā́nye mádanti ||

Mātalī with the Kavyas; Yama with the Angirases; Bṛhaspati with the seer-singers—growing strong: and those whom the gods have increased, and those who delight the gods, some by svāhā and some by svadhā, enter the joy of their own law.

मात॑ली । क॒व्यैः । य॒मः । अङ्गि॑रःऽभिः । बृह॒स्पतिः॑ । ऋक्व॑ऽभिः । व॒वृ॒धा॒नः । यान् । च॒ । दे॒वाः । व॒वृ॒धुः । ये । च॒ । दे॒वान् । स्वाहा॑ । अ॒न्ये । स्व॒धया॑ । अ॒न्ये । म॒द॒न्ति॒ ॥मातली । कव्यैः । यमः । अङ्गिरःभिः । बृहस्पतिः । ऋक्वभिः । ववृधानः । यान् । च । देवाः । ववृधुः । ये । च । देवान् । स्वाहा । अन्ये । स्वधया । अन्ये । मदन्ति ॥mātalī | kavyaiḥ | yamaḥ | aṅgiraḥ-bhiḥ | bṛhaspatiḥ | ṛkva-bhiḥ | vavṛdhānaḥ | yān | ca | devāḥ | vavṛdhuḥ | ye | ca | devān | svāhā | anye | svadhayā | anye | madanti

मातलीMātali (a divine charioteer/messenger)
मातली:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootमातलि- (प्रातिपदिक; यमस्य सूत/दूत-नाम)
कव्यैःwith the seers/poets
कव्यैः:
सह/करण (सहकारक-भावः)
TypeNoun
Rootकवि- (प्रातिपदिक)
यमःYama
यमः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootयम- (प्रातिपदिक)
अङ्गिरोभिःwith the Aṅgirases
अङ्गिरोभिः:
सह/करण (सहकारक-भावः)
TypeNoun
Rootअङ्गिरस्- (प्रातिपदिक; ऋषि-गण)
बृहस्पतिःBṛhaspati
बृहस्पतिः:
कर्तृ
TypeNoun (proper)
Rootबृहस्पति- (प्रातिपदिक; देव-नाम)
ऋक्वभिःwith the ṛk-singers (chanters of ṛc-verses)
ऋक्वभिः:
सह/करण (सहकारक-भावः)
TypeNoun
Rootऋक्वन्- (प्रातिपदिक; ऋग्गायक/ऋचः स्तोतृ)
वावृधानःgrowing strong, waxing (in might)
वावृधानः:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeParticiple (Adjective) from verb
Rootवृध् (धातु) → वावृधान- (कृदन्त; परस्मैपदी/आत्मनेपदी-प्रयोगः)
यान्whom (those whom)
यान्:
कर्म
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
वावृधुःhave strengthened / made to grow
वावृधुः:
क्रिया
TypeVerb
Rootवृध् (धातु) → वावृधुः (तिङन्त)
येwho
ये:
कर्तृ (सम्बन्ध-निर्देशकः)
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
देवान्the gods
देवान्:
कर्म
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
स्वाहाsvāhā (the offering-call)
स्वाहा:
सम्बोधन/मन्त्र-उद्गार (क्रियाविशेषण-भावः)
TypeIndeclinable
Rootस्वाहा (निपात/मन्त्र-शब्द)
अन्येothers
अन्ये:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य- (प्रातिपदिक)
स्वधयाwith svadhā (the ancestral oblation/formula)
स्वधया:
करण
TypeNoun
Rootस्वधा- (प्रातिपदिक; पितृ-तर्पण-शब्द)
अन्येothers
अन्ये:
कर्तृ
TypePronoun/Adjective
Rootअन्य- (प्रातिपदिक)
मदन्तिrejoice / are exhilarated
मदन्ति:
क्रिया
TypeVerb
Rootमद् (धातु)