HomeRig VedaMandala 10Sukta 14Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 10.14

Rishi: Unknown/Anukramani tradition generally assigns RV 10.14 to a Yama-related funerary context; commonly linked to Yama Yājñīya/collective tradition (needs manuscript-specific confirmation).
Devata: Yama; also the Sarameya hounds and the Pitṛs as associated powers
Chandas: Triṣṭubh (dominant in RV 10.14; verse appears in triṣṭubh cadence)

अति द्रव सारमेयौ श्वानौ चतुरक्षौ शबलौ साधुना पथा । अथा पितॄन्त्सुविदत्राँ उपेहि यमेन ये सधमादं मदन्ति ॥

अति॑ द्रव सारमे॒यौ श्वानौ॑ चतुर॒क्षौ श॒बलौ॑ सा॒धुना॑ प॒था । अथा॑ पि॒तॄन्त्सु॑वि॒दत्राँ॒ उपे॑हि य॒मेन॒ ये स॑ध॒मादं॒ मद॑न्ति ॥

áti drava sārameyáu śvā́nau caturakṣáu śabálau sādhúnā pathā́ | áthā pitṝ́nt suvidátrān úpehi yaména yé sadhamā́daṃ mádanti ||

Speed past the two Sarameya hounds—four-eyed, dappled—by the good path. Then draw near to the Fathers, the well-finding ones, who rejoice in the shared delight with Yama.

अति॑ । द्र॒व॒ । सा॒र॒मे॒यौ । श्वानौ॑ । च॒तुः॒ऽअ॒क्षौ । श॒बलौ॑ । सा॒धुना॑ । प॒था । अथ॑ । पि॒तॄन् । सु॒ऽवि॒दत्रा॑न् । उप॑ । इ॒हि॒ । य॒मेन॑ । ये । स॒ध॒ऽमाद॑म् । मद॑न्ति ॥अति । द्रव । सारमेयौ । श्वानौ । चतुःअक्षौ । शबलौ । साधुना । पथा । अथ । पितॄन् । सुविदत्रान् । उप । इहि । यमेन । ये । सधमादम् । मदन्ति ॥ati | drava | sārameyau | śvānau | catuḥ-akṣau | śabalau | sādhunā | pathā | atha | pitṝn | su-vidatrān | upa | ihi | yamena | ye | sadha-mādam | madanti

अतिacross, beyond; forth
अति:
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
द्रवrun! hasten!
द्रव:
TypeVerb
Rootद्रु (धातु)
सारमेयौthe two Sārameya (sons of Saramā)
सारमेयौ:
Kartā
TypeNoun
Rootसारमेय (प्रातिपदिक; सरमा-सम्बन्धी)
श्वानौtwo dogs
श्वानौ:
Kartā (अप्पोज़िशन)
TypeNoun
Rootश्वन् (प्रातिपदिक)
चतुरक्षौfour-eyed
चतुरक्षौ:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootचतुर् + अक्ष (समास; बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रायः)
शबलौspotted, variegated
शबलौ:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootशबल (प्रातिपदिक)
साधुनाby the good (right)
साधुना:
Karaṇa
TypeAdjective
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
पथाpath, way
पथा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootपथ्/पथ (प्रातिपदिक)
अथाthen
अथा:
TypeIndeclinable
Rootअथ (अव्यय)
पितॄन्the Fathers (ancestors)
पितॄन्:
Karma
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
सुविदत्रान्the well-finding / good-guiding (ones)
सुविदत्रान्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective
Rootसु + विदत्र (प्रातिपदिक; ‘good bestowers/knowers’, RV-विशेष)
उपnear, towards
उप:
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
एहिcome! go!
एहि:
TypeVerb
Rootइ (धातु)
यमेनwith Yama
यमेन:
Karaṇa/सह (सहचर्य-अर्थे)
TypeNoun
Rootयम (प्रातिपदिक)
येwho
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सधमादम्the common feast/banquet
सधमादम्:
Karma
TypeNoun
Rootसधमाद (प्रातिपदिक; ‘common feast/assembly’, RV-विशेष)
मदन्तिthey rejoice, are exhilarated
मदन्ति:
TypeVerb
Rootमद् (धातु)