Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.139

Devata: Viśvāvasu Gandharva (speaker/revealer), with emphasis on dhī (inspiration)
Chandas: Trishtubh (probable)

विश्वावसुरभि तन्नो गृणातु दिव्यो गन्धर्वो रजसो विमानः । यद्वा घा सत्यमुत यन्न विद्म धियो हिन्वानो धिय इन्नो अव्याः ॥

वि॒श्वाव॑सुर॒भि तन्नो॑ गृणातु दि॒व्यो ग॑न्ध॒र्वो रज॑सो वि॒मान॑: । यद्वा॑ घा स॒त्यमु॒त यन्न वि॒द्म धियो॑ हिन्वा॒नो धिय॒ इन्नो॑ अव्याः ॥

viśvā́vasur abhí tán no gṛṇātu divyó gandharvó rájaso vimā́naḥ | yád vā ghā satyám utá yán na vidmá dhíyo hinvānáḥ dhiyá ín no avyāḥ ||

May Viśvāvasu, the heavenly Gandharva who measures out the mid-world, utter to us concerning That. Whether it be the Truth, or what we do not yet know—stirring our thoughts, may he protect our thoughts indeed.

वि॒श्वऽव॑सुः । अ॒भि । तत् । नः॒ । गृ॒णा॒तु॒ । दि॒व्यः । ग॒न्ध॒र्वः । रज॑सः । वि॒ऽमानः । यत् । वा॒ । घ॒ । स॒त्यम् । उ॒त । यत् । न । वि॒द्म । धियः॑ । हि॒न्वा॒नः । धियः॑ । इत् । नः॒ । अ॒व्याः॒ ॥विश्ववसुः । अभि । तत् । नः । गृणातु । दिव्यः । गन्धर्वः । रजसः । विमानः । यत् । वा । घ । सत्यम् । उत । यत् । न । विद्म । धियः । हिन्वानः । धियः । इत् । नः । अव्याः ॥viśva-vasuḥ | abhi | tat | naḥ | gṛṇātu | divyaḥ | gandharvaḥ | rajasaḥ | vi-mānaḥ | yat | vā | gha | satyam | uta | yat | na | vidma | dhiyaḥ | hinvānaḥ | dhiyaḥ | it | naḥ | avyāḥ

विश्वावसु:Viśvāvasu (a Gandharva)
विश्वावसु::
कर्तृ
TypeNoun (proper name)
Rootविश्वावसु (प्रातिपदिक) < विश्व- + वसु-
अभिtowards, unto
अभि:
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि
तत्that (this hymn/utterance)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun (enclitic)
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
गृणातुlet (him) praise/sing
गृणातु:
क्रिया
TypeVerb
Rootगृ (गृणाति) स्तुति-करणे
दिव्यःheavenly, divine
दिव्यः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदिव्य (प्रातिपदिक) < दिव्
गन्धर्वःthe Gandharva
गन्धर्वः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगन्धर्व (प्रातिपदिक)
रजसःof the mid-air/space (rajas)
रजसः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootरजस् (प्रातिपदिक)
विमानःmeasuring out / traversing (the spaces)
विमानः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeNoun/Adjective
Rootविमान (प्रातिपदिक) < वि- + मान
यत्what(ever)
यत्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वाor
वा:
TypeIndeclinable
Rootवा
indeed, surely (emphatic)
:
TypeIndeclinable (particle)
Root
सत्यम्truth, the true (thing)
सत्यम्:
कर्म (यत्-सम्बद्धम्)
TypeNoun/Adjective
Rootसत्य (प्रातिपदिक) < सत्
उतand also, moreover
उत:
TypeIndeclinable
Rootउत
यत्what(ever)
यत्:
कर्म
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
not
:
TypeIndeclinable (negation)
Root
विद्मwe know
विद्म:
क्रिया
TypeVerb
Rootविद् (वेद) ज्ञाने
धियःthoughts, insights
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधि/धी (प्रातिपदिक)
हिन्वानःimpelling, setting in motion
हिन्वानः:
कर्तृ (गन्धर्वस्य)
TypeParticiple
Rootहिव्/हिन्व् (हिनोति) प्रेरणे
धियःthoughts, inspirations
धियः:
कर्म
TypeNoun
Rootधि/धी (प्रातिपदिक)
इत्just, indeed
इत्:
TypeIndeclinable (particle)
Rootइत्
नःto us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun (enclitic)
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
अव्याःmay (he) help/protect; be a protection
अव्याः:
प्रयोजन/फल (आशीः)
TypeNoun/Adjective
Rootअव्य (प्रातिपदिक) < अव् (रक्षणे) / अव्य- ‘help, protection’