Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 10.139

Devata: Savitṛ (with Indra-like warrior aspect)

रायो बुध्नः संगमनो वसूनां विश्वा रूपाभि चष्टे शचीभिः । देव इव सविता सत्यधर्मेन्द्रो न तस्थौ समरे धनानाम् ॥

रा॒यो बु॒ध्नः सं॒गम॑नो॒ वसू॑नां॒ विश्वा॑ रू॒पाभि च॑ष्टे॒ शची॑भिः । दे॒व इ॑व सवि॒ता स॒त्यध॒र्मेन्द्रो॒ न त॑स्थौ सम॒रे धना॑नाम् ॥

rāyó budhnáḥ saṃgámano vásūnāṃ víśvā rūpā́bhí caṣṭe śácībhiḥ | devá iva savitā́ satyádharméndro ná tasthau samaré dhánānām ||

Root of plenitude, meeting-place of treasures, he beholds all forms by his effective powers. Like a god, Savitṛ stands in the true law; like Indra, he takes his stance in the battle for the riches of being.

रा॒यः॑ । बु॒ध्नः । स॒म्ऽगम॑नः । वसू॑नाम् । विश्वा॑ । रू॒पा । अ॒भि । च॒ष्टे॒ । शची॑भिः । दे॒वःऽइ॑व । स॒वि॒ता । स॒त्यऽध॑र्मा । इन्द्रः॑ । न । त॒स्थौ॒ । स॒म्ऽअ॒रे । धना॑नाम् ॥रायः । बुध्नः । सम्गमनः । वसूनाम् । विश्वा । रूपा । अभि । चष्टे । शचीभिः । देवःइव । सविता । सत्यधर्मा । इन्द्रः । न । तस्थौ । सम्अरे । धनानाम् ॥rāyaḥ | budhnaḥ | sam-gamanaḥ | vasūnām | viśvā | rūpā | abhi | caṣṭe | śacībhiḥ | devaḥ-iva | savitā | satya-dharmā | indraḥ | na | tasthau | sam-are | dhanānām

रायःof wealth
रायः:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootराय् (प्रातिपदिक: राय-)
बुध्नःthe foundation / base
बुध्नः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootबुध्न (प्रातिपदिक) < PIE *bʰudʰ-no- ‘bottom’
संगमनःthe gatherer / meeting-point
संगमनः:
कर्तृ (apposition to बुध्नः)
TypeNoun
Rootसंगमन (प्रातिपदिक) < सम्+√गम् ‘to go, come together’
वसूनाम्of goods/treasures
वसूनाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवसु (प्रातिपदिक)
विश्वाall
विश्वा:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
रूपाणिforms, appearances
रूपाणि:
कर्म (with चष्टे)
TypeNoun
Rootरूप (प्रातिपदिक)
अभिtowards, upon; fully
अभि:
(verb-modifier)
TypeIndeclinable
Rootअभि
चष्टेbeholds, observes
चष्टे:
क्रिया
TypeVerb
Root√चक्ष् (चष्टे) ‘to see, behold, observe’
शचीभिःwith powers/skills
शचीभिः:
करण
TypeNoun
Rootशची (प्रातिपदिक) ‘power, skill’
देवःthe god
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
इवlike
इव:
(comparison marker)
TypeIndeclinable
Rootइव
सविताSavitar
सविता:
कर्तृ (in simile)
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
सत्यधर्माwhose law/order is true; of true ordinance
सत्यधर्मा:
विशेषण (of देवः/सविता)
TypeAdjective
Rootसत्य-धर्मन् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
like
:
(comparison marker)
TypeIndeclinable
Root
तस्थौstood, took his stand
तस्थौ:
क्रिया
TypeVerb
Root√स्था (तस्थौ) ‘to stand’
समरेin battle
समरे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootसमर (प्रातिपदिक) ‘battle’
धनानाम्of prizes/wealth (spoils)
धनानाम्:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootधन (प्रातिपदिक)