Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.139

Devata: Savitṛ (with Pūṣan as associated power)

सूर्यरश्मिर्हरिकेशः पुरस्तात्सविता ज्योतिरुदयाँ अजस्रम् । तस्य पूषा प्रसवे याति विद्वान्त्सम्पश्यन्विश्वा भुवनानि गोपाः ॥

सूर्य॑रश्मि॒र्हरि॑केशः पु॒रस्ता॑त्सवि॒ता ज्योति॒रुद॑याँ॒ अज॑स्रम् । तस्य॑ पू॒षा प्र॑स॒वे या॑ति वि॒द्वान्त्स॒म्पश्य॒न्विश्वा॒ भुव॑नानि गो॒पाः ॥

sū́ryaraśmír hárikeśaḥ purástāt savitā́ jyótir úd ayā́ṁ ájasram | tásya pūṣā́ prasavé yāti vidvā́n sámpaśyan víśvā bhúvanāni gopā́ḥ ||

Savitṛ, with sun-rays for his hair, rises in front as a ceaseless light. In his impulsion Pūṣan moves, the knower, beholding all worlds, the guardian who keeps the herds of energies safe.

स॒ूर्य॑ऽरश्मिः । हरि॑ऽकेशः । पु॒रस्ता॑त् । स॒वि॒ता । ज्योतिः॑ । उत् । अ॒या॒न् । अज॑स्रम् । तस्य॑ । पू॒षा । प्र॒ऽस॒वे । या॒ति । वि॒द्वान् । स॒म्ऽपश्य॑न् । विश्वा॑ । भुव॑नानि । गो॒पाः ॥सूर्यरश्मिः । हरिकेशः । पुरस्तात् । सविता । ज्योतिः । उत् । अयान् । अजस्रम् । तस्य । पूषा । प्रसवे । याति । विद्वान् । सम्पश्यन् । विश्वा । भुवनानि । गोपाः ॥sūrya-raśmiḥ | hari-keśaḥ | purastāt | savitā | jyotiḥ | ut | ayān | ajasram | tasya | pūṣā | pra-save | yāti | vidvān | sam-paśyan | viśvā | bhuvanāni | gopāḥ

सूर्य॑रश्मिःthe sun-beamed one (having sun-rays)
सूर्य॑रश्मिः:
कर्तृ
TypeNoun (compound)
Rootसूर्य- + रश्मि-
हरि॑केशःgolden-haired
हरि॑केशः:
कर्तृ
TypeAdjective (compound)
Rootहरि- + केश-
पुरस्ता॑त्in front; from the east
पुरस्ता॑त्:
अधिकरण
TypeIndeclinable
Rootपुरस् + -तात्
सविताSavitar (the impeller, Sun-god)
सविता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसवितृ-
ज्योतिःlight
ज्योतिः:
कर्म
TypeNoun
Rootज्योतिस्-
उद॑यन्rising
उद॑यन्:
कर्तृ
TypeVerb (present participle)
Rootउद्- + √इ (एति)
अज॑स्रम्unceasingly; continuously
अज॑स्रम्:
अधिकरण
TypeAdjective/Adverb
Rootअजस्र-
तस्य॑of him/its
तस्य॑:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootतद्
पू॒षाPūṣan
पू॒षा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपूषन्-
प्र॑स॒वेat the impelling/setting-in-motion
प्र॑स॒वे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootप्र- + सव-
या॑तिgoes
या॑ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√या
विद्वा॑न्knowing; wise
विद्वा॑न्:
कर्तृ
TypeAdjective (perfect participle)
Root√विद्
सम्पश्य॑न्seeing together; beholding
सम्पश्य॑न्:
कर्तृ
TypeVerb (present participle)
Rootसम्- + √पश्
विश्वा॒all
विश्वा॒:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व-
भुव॑नानिworlds; beings/realms
भुव॑नानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभुवन-
गो॒पाःguardian; protector (lit. cow-protector)
गो॒पाः:
कर्तृ
TypeNoun (agentive compound)
Rootगो- + पा- (√पा ‘to protect’)