Previous Mantra

Mantra 6

Sukta 10.138

Devata: Indra (as cosmic orderer and transformer; with dyu/time-order motifs)

एता त्या ते श्रुत्यानि केवला यदेक एकमकृणोरयज्ञम् । मासां विधानमदधा अधि द्यवि त्वया विभिन्नं भरति प्रधिं पिता ॥

ए॒ता त्या ते॒ श्रुत्या॑नि॒ केव॑ला॒ यदेक॒ एक॒मकृ॑णोरय॒ज्ञम् । मा॒सां वि॒धान॑मदधा॒ अधि॒ द्यवि॒ त्वया॒ विभि॑न्नं भरति प्र॒धिं पि॒ता ॥

etā́ tyā́ te śrutyā́ni kévalā yád éka ékám ákṛṇor ayajñám | māsā́m vidhā́nam adadhā́ ádhi dyávi tváyā vibhínnaṁ bharati praghím pitā́ ||

These are your sole renowned deeds: that you, the One, made the one who is without sacrifice become fit for the sacrifice. You set in heaven the ordinance of the months; by you the Father bears the extended progression, divided into measures.

ए॒ता । त्या । ते॒ । श्रुत्या॑नि । केव॑ला । यत् । एकः॑ । एक॑म् । अकृ॑णोः । अ॒य॒ज्ञम् । मा॒साम् । वि॒ऽधान॑म् । अ॒द॒धाः॒ । अधि॑ । द्यवि॑ । त्वया॑ । विऽभि॑न्नम् । भ॒र॒ति॒ । प्र॒ऽघि॑म् । पि॒ता ॥एता । त्या । ते । श्रुत्यानि । केवला । यत् । एकः । एकम् । अकृणोः । अयज्ञम् । मासाम् । विधानम् । अदधाः । अधि । द्यवि । त्वया । विभिन्नम् । भरति । प्रघिम् । पिता ॥etā | tyā | te | śrutyāni | kevalā | yat | ekaḥ | ekam | akṛṇoḥ | ayajñam | māsām | vi-dhānam | adadhāḥ | adhi | dyavi | tvayā | vi-bhinnam | bharati | pra-ghim | pitā

एताःthese
एताः:
Kartā
TypePronoun/Adjective
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
त्याःthose
त्याः:
Kartā (एताः इत्यस्य विशेषण/अन्वय)
TypePronoun/Adjective
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेof you/thy
ते:
सम्बन्ध (Genitive)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
श्रुत्यानिheard reports; traditions
श्रुत्यानि:
Kartā (एताः… श्रुत्यानि) / Karma (श्रुत्यानि इति ‘heard-things’)
TypeNoun
Rootश्रुति (प्रातिपदिक)
केवलाonly; mere
केवला:
Kartā (विशेषण)
TypeAdjective
Rootकेवल (प्रातिपदिक)
यत्that which
यत्:
Karma/सम्बन्ध (यद्… तद्-सम्बन्धः)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एकःone (alone)
एकः:
Kartā
TypeAdjective/Numeral
Rootएक (प्रातिपदिक)
एकम्one (single thing)
एकम्:
Karma
TypeAdjective/Numeral
Rootएक (प्रातिपदिक)
अकृणोःyou made; you did
अकृणोः:
Kriyā
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
अयज्ञम्a non-sacrifice; unsacrificial (act)
अयज्ञम्:
Karma
TypeNoun/Adjective
Rootअ-यज्ञ (प्रातिपदिक)
मासाम्of the months
मासाम्:
सम्बन्ध (Genitive)
TypeNoun
Rootमास (प्रातिपदिक)
विधानम्arrangement; ordering
विधानम्:
Karma
TypeNoun
Rootवि-धान (प्रातिपदिक; धा-धातोः)
अदधाःyou placed; you set
अदधाः:
Kriyā
TypeVerb
Rootधा (धातु)
अधिupon; over
अधि:
Adhikaraṇa (स्थाने/उपरि)
TypeIndeclinable
Rootअधि (उपसर्ग/अव्यय)
द्यविin/on the sky
द्यवि:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootद्यौ (प्रातिपदिक)
त्वयाby you
त्वया:
Karaṇa
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विभिन्नम्separated; divided
विभिन्नम्:
Karma (विशेषण)
TypeAdjective (PPP)
Rootवि-भिद् (कृदन्त-प्रातिपदिक; भिद्-धातु)
भरतिbears; carries
भरति:
Kriyā
TypeVerb
Rootभृ (धातु)
प्रधिम्the felly/rim (of a wheel)
प्रधिम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्रधि (प्रातिपदिक)
पिताthe father
पिता:
Kartā
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)