Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 10.137

Rishi: As in RV 10.137 healing sequence (traditional attributions vary)
Devata: Vāta (Wind) as healer and purifier
Chandas: Triṣṭubh

द्वाविमौ वातौ वात आ सिन्धोरा परावतः । दक्षं ते अन्य आ वातु परान्यो वातु यद्रपः ॥

द्वावि॒मौ वातौ॑ वात॒ आ सिन्धो॒रा प॑रा॒वत॑: । दक्षं॑ ते अ॒न्य आ वा॑तु॒ परा॒न्यो वा॑तु॒ यद्रप॑: ॥

dvā́v imáu vā́tau vāta ā́ síndhor ā́ parāvátaḥ | dákṣaṃ te anyá ā́ vātu párānyó vātu yád rápaḥ ||

Two winds blow, O Wind: one comes from the River, one from the far beyond. Let one bring you strength and right capacity; let the other blow away what is the wasting affliction.

द्वौ । इ॒मौ । वातौ॑ । वा॒तः॒ । आ । सिन्धोः॑ । आ । प॒रा॒ऽवतः॑ । दक्ष॑म् । ते॒ । अ॒न्यः । आ । वा॒तु॒ । परा॑ । अ॒न्यः । वा॒तु॒ । यत् । रपः॑ ॥द्वौ । इमौ । वातौ । वातः । आ । सिन्धोः । आ । परावतः । दक्षम् । ते । अन्यः । आ । वातु । परा । अन्यः । वातु । यत् । रपः ॥dvau | imau | vātau | vātaḥ | ā | sindhoḥ | ā | parāvataḥ | dakṣam | te | anyaḥ | ā | vātu | parā | anyaḥ | vātu | yat | rapaḥ

द्वौtwo
द्वौ:
विशेषण (कर्तृ-पदस्य)
TypeAdjective (Numeral)
Rootद्वि (संख्या-प्रातिपदिक) → द्वौ
इमौthese two
इमौ:
कर्तृ (वातौ इत्यस्य विशेषणम्)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वातौwinds
वातौ:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
वातःthe wind
वातः:
कर्तृ (आ-वातु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
hither, towards
:
क्रियाविशेषण (दिशा/सम्प्राप्ति)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
सिन्धोःof the river/sea (Sindhu)
सिन्धोः:
सम्बन्ध (अपादान-निर्देशः: ‘सिन्धोः … परावतः’)
TypeNoun
Rootसिन्धु (प्रातिपदिक)
hither
:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
परावतःfrom afar
परावतः:
अपादान
TypeNoun (used adverbially)
Rootपरावत् (प्रातिपदिक; ‘दूरदेश’)
दक्षम्skill/strength; the able (power)
दक्षम्:
कर्म
TypeAdjective/Noun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
तेof you/for you
ते:
सम्बन्ध (सम्प्रदाय/स्वामित्व)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → ते
अन्यःthe one (wind), the other
अन्यः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantive)
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
hither
:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
वातुlet (him/it) blow
वातु:
क्रिया
TypeVerb
Root√वा (वाति ‘to blow’)
पराaway
परा:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootपरा (उपसर्ग/निपात)
अन्यःthe other (wind)
अन्यः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantive)
Rootअन्य (प्रातिपदिक)
वातुlet (him/it) blow
वातु:
क्रिया
TypeVerb
Root√वा (वाति)
यत्whatever/that which
यत्:
कर्म (यद्-रपः इत्यस्य)
TypePronoun (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रपःharm/illness/impurity
रपः:
कर्म (अपनीयम्—‘that impurity/ill’)
TypeNoun
Rootरपस् (प्रातिपदिक; ‘दोष/रोग/अपवित्रता’)