Mantra 4
Sukta 10.127
Devata: Rātrī
Samhita Patha (Devanagari)
सा नो अद्य यस्या वयं नि ते यामन्नविक्ष्महि । वृक्षे न वसतिं वयः ॥
Samhita Patha (IAST)
सा नो॑ अ॒द्य यस्या॑ व॒यं नि ते॒ याम॒न्नवि॑क्ष्महि । वृ॒क्षे न व॑स॒तिं वय॑: ॥
Transliteration
sā́ no adyá yásyā vayáṃ ní te yā́mann ávikṣmahi | vṛkṣé na vasatíṃ váyaḥ ||
Translation
May she—this Night—be ours today, in whose journey we settle down; may we enter her path as birds enter a tree, finding a resting-place of safety within her.
Padapatha (Word Analysis)
सा । नः॒ । अ॒द्य । यस्याः॑ । व॒यम् । नि । ते॒ । याम॑न् । अवि॑क्ष्महि । वृ॒क्षे । न । व॒स॒तिम् । वयः॑ ॥सा । नः । अद्य । यस्याः । वयम् । नि । ते । यामन् । अविक्ष्महि । वृक्षे । न । वसतिम् । वयः ॥sā | naḥ | adya | yasyāḥ | vayam | ni | te | yāman | avikṣmahi | vṛkṣe | na | vcasatim | vayaḥ
Word by Word
साshe (that goddess: Night)
सा:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःfor us / to us
नः:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अद्यtoday, now
अद्य:
अधिकरण (काल)
TypeIndeclinable
Rootअद्य (अव्यय)
यस्याःof whom, whose
यस्याः:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
निdown, into (prefix)
नि:
—
TypeIndeclinable
Rootनि (उपसर्ग/अव्यय)
तेof you / your
ते:
सम्बन्ध (genitive)
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
यामन्in the course/track; in the going (path, time of travel)
यामन्:
अधिकरण (स्थान/काल)
TypeNoun
Rootयामन् (प्रातिपदिक) < √या (गत्यर्थ)
अविक्ष्महिwe have entered/settled down; we have taken refuge
अविक्ष्महि:
क्रिया
TypeVerb
Root√विक्ष्/√विच् (विवेचन/विभाजन/विचारणार्थ; Vedic) + नि
वृक्षेin/on a tree
वृक्षे:
अधिकरण
TypeNoun
Rootवृक्ष (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (अव्यय)
वसतिम्dwelling, abode
वसतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवसति (स्त्री-प्रातिपदिक) < √वस् (निवासे)
वयःa bird (lit. winged creature)
वयः:
कर्तृ (उपमेय-सम्बन्ध) अथवा प्रथमा-सम्बोधन-प्राय
TypeNoun
Rootवयस् (नपुंसक-प्रातिपदिक)