Previous Mantra

Mantra 8

Sukta 10.125

Rishi: Vāc Ambhṛṇī
Devata: Vāc
Chandas: Trishtubh (commonly assigned)

अहमेव वात इव प्र वाम्यारभमाणा भुवनानि विश्वा । परो दिवा पर एना पृथिव्यैतावती महिना सं बभूव ॥

अ॒हमे॒व वात॑ इव॒ प्र वा॑म्या॒रभ॑माणा॒ भुव॑नानि॒ विश्वा॑ । प॒रो दि॒वा प॒र ए॒ना पृ॑थि॒व्यैताव॑ती महि॒ना सं ब॑भूव ॥

ahám eva vā́ta iva prá vām yārabhamāṇā́ bhúvanāni víśvā | paró divā́ pará enā́ pṛthivyā́ etā́vatī mahinā́ sáṃ babhūva ||

I move forth like the Wind, taking hold of all the worlds. Beyond heaven, beyond this earth—so vast I become by my greatness.

अ॒हम् । ए॒व । वातः॑ऽइव । प्र । वा॒मि॒ । आ॒ऽरभ॑माणा । भुव॑नानि । विश्वा॑ । प॒रः । दि॒वा । प॒रः । ए॒ना । पृ॒थि॒व्या । ए॒ताव॑ती । म॒हि॒ना । सम् । ब॒भू॒व॒ ॥अहम् । एव । वातःइव । प्र । वामि । आरभमाणा । भुवनानि । विश्वा । परः । दिवा । परः । एना । पृथिव्या । एतावती । महिना । सम् । बभूव ॥aham | eva | vātaḥ-iva | pra | vāmi | ārabhamāṇā | bhuvanāni | viśvā | paraḥ | divā | paraḥ | enā | pṛthivyā | etāvatī | mahinā | sam | babhūva

अहम्I
अहम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
एवindeed, just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
वातःwind
वातः:
उपमान (उपमेय-सम्बन्धः)
TypeNoun
Rootवात (प्रातिपदिक)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव (निपात)
प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/अव्यय)
वामिI blow
वामि:
क्रिया
TypeVerb
Root√वा (वाति/वामि)
आरभमाणाtaking hold, setting in motion
आरभमाणा:
कर्तृ (कर्तृविशेषणम्)
TypeParticiple (Adjectival)
Rootआ-√रभ् (कृदन्त-प्रातिपदिक: आरभमाण)
भुवनानिworlds, beings/realms
भुवनानि:
कर्म
TypeNoun
Rootभुवन (प्रातिपदिक) < √भू
विश्वाall
विश्वा:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
परःbeyond, farther
परः:
अधिकरण/देशवाचक (तुलनार्थ-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
दिवाःof heaven/sky
दिवाः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक)
परःbeyond
परः:
अधिकरण/देशवाचक (तुलनार्थ-विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपर (प्रातिपदिक)
एनाwith this (power), by this
एना:
करण
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; एन-प्रयोगः)
पृथिव्याof the earth
पृथिव्या:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपृथिवी (प्रातिपदिक)
एतावतीso great, of such measure
एतावती:
करण (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootएतावत् (प्रातिपदिक)
महिनाby greatness, by might
महिना:
करण
TypeNoun
Rootमहिन्/महिमा (प्रातिपदिक)
सम्together, completely
सम्:
TypeIndeclinable
Rootसम् (उपसर्ग/अव्यय)
बभूवhas become, came to be
बभूव:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू