Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.124

Rishi: Traditionally attributed in Anukramaṇī to a seer of Mandala 10 (exact name varies by recension); hymn is Agni-directed.
Devata: Agni.
Chandas: Triṣṭubh.

इमं नो अग्न उप यज्ञमेहि पञ्चयामं त्रिवृतं सप्ततन्तुम् । असो हव्यवाळुत नः पुरोगा ज्योगेव दीर्घं तम आशयिष्ठाः ॥

इ॒मं नो॑ अग्न॒ उप॑ य॒ज्ञमेहि॒ पञ्च॑यामं त्रि॒वृतं॑ स॒प्तत॑न्तुम् । असो॑ हव्य॒वाळु॒त न॑: पुरो॒गा ज्योगे॒व दी॒र्घं तम॒ आश॑यिष्ठाः ॥

imáṁ no agne úpa yajñám ehi páñcayāmaṁ trivṛ́taṁ saptátantum | ásó havyavā́ḷ utá naḥ purogā́ jyóg eva dī́rghaṁ táma ā́śayiṣṭhāḥ ||

Come near, O Agni, to this our sacrifice—fivefold in its movements, threefold in its wideness, seven-threaded in its weaving. Be our carrier of the offering, go before us; and as with a long-continued light, lay down the prolonged darkness.

इ॒मम् । नः॒ । अ॒ग्ने॒ । उप॑ । य॒ज्ञम् । आ । इ॒हि॒ । पञ्च॑ऽयामम् । त्रि॒ऽवृत॑म् । स॒प्तऽत॑न्तुम् । असः॑ । ह॒व्य॒ऽवाट् । उ॒त । नः॒ । पु॒रः॒ऽगाः । ज्योक् । ए॒व । दी॒र्घम् । तमः॑ । आ । अ॒श॒यि॒ष्ठाः॒ ॥इमम् । नः । अग्ने । उप । यज्ञम् । आ । इहि । पञ्चयामम् । त्रिवृतम् । सप्ततन्तुम् । असः । हव्यवाट् । उत । नः । पुरःगाः । ज्योक् । एव । दीर्घम् । तमः । आ । अशयिष्ठाः ॥imam | naḥ | agne | upa | yajñam | ā | ihi | pañca-yāmam | tri-vṛtam | sapta-tantum | asaḥ | havya-vāṭ | uta | naḥ | puraḥ-gāḥ | jyok | eva | dīrgham | tamaḥ | ā | aśayiṣṭhāḥ

इमम्this (one/this rite)
इमम्:
कर्म
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नःof us / for us
नः:
सम्बन्ध (अधिकार/सम्प्रदान-सन्निकर्ष)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
उपnear, towards
उप:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootउप (उपसर्ग/अव्यय)
यज्ञम्sacrifice, offering
यज्ञम्:
कर्म
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
एहिcome!
एहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootइ (धातु)
पञ्चयामम्having five ‘yāmas’/stages (fivefold)
पञ्चयामम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootपञ्च-याम (समास; प्रातिपदिक)
त्रिवृतम्threefold/three-encompassing (trivṛt-stoma)
त्रिवृतम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootत्रि-वृत्/त्रिवृत् (समास; प्रातिपदिक)
सप्ततन्तुम्seven-threaded (with seven strands)
सप्ततन्तुम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootसप्त-तन्तु (समास; प्रातिपदिक)
असःthat (one), he
असः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootअसौ/अदस् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हव्यवाट्the bearer/conveyor of oblations
हव्यवाट्:
कर्तृ (असः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeNoun (epithet)
Rootहव्य-वाट् (समास; प्रातिपदिक; -वाट् ‘वाहक/वहन्’ प्रकारः)
उतand, also
उत:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootउत (अव्यय)
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुरोगाःgoing in front, leader, forerunner
पुरोगाः:
कर्तृ (असः/हव्यवाट् इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Noun
Rootपुरो-गा (समास; प्रातिपदिक)
ज्योगेवas if for a long time / long-lastingly
ज्योगेव:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootज्योग् (अव्यय ‘दीर्घकालम्’) + इव (उपमा-अव्यय)
दीर्घम्long (time/space)
दीर्घम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootदीर्घ (प्रातिपदिक)
तमःdarkness
तमः:
कर्म
TypeNoun
Rootतमस् (प्रातिपदिक)
towards, into, completely
:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
शयिष्ठाःyou have lain / you have rested (settled)
शयिष्ठाः:
क्रिया
TypeVerb
Rootशी/शय् (धातु ‘शेते/शयते’ = to lie, to rest)