Previous Mantra

Mantra 9

Sukta 10.116

Devata: Indra-Agni (dual)
Chandas: Trishtubh (probable; verification required)

प्रेन्द्राग्निभ्यां सुवचस्यामियर्मि सिन्धाविव प्रेरयं नावमर्कैः । अया इव परि चरन्ति देवा ये अस्मभ्यं धनदा उद्भिदश्च ॥

प्रेन्द्रा॒ग्निभ्यां॑ सुवच॒स्यामि॑यर्मि॒ सिन्धा॑विव॒ प्रेर॑यं॒ नाव॑म॒र्कैः । अया॑ इव॒ परि॑ चरन्ति दे॒वा ये अ॒स्मभ्यं॑ धन॒दा उ॒द्भिद॑श्च ॥

préndrāgníbhyāṃ suvacasyā́m iyarmi síndhāv iva prérayaṃ nā́vam arkáiḥ | ayā́ iva pári caranti devā́ ye asmábhyaṃ dhanadā́ udbhídaś ca ||

To Indra and Agni I set my speech in a clear and fortunate movement; with my hymns I launch it like a boat upon the river. The gods who move around us like guiding currents—those who give the riches and break open the closed places—may they act for our becoming.

प्र । इ॒न्द्रा॒ग्निऽभ्या॑म् । सु॒ऽव॒च॒स्याम् । इ॒य॒र्मि॒ । सिन्धौ॑ऽइव । प्र । ई॒र॒य॒म् । नाव॑म् । अ॒र्कैः । अयाः॑ऽइव । परि॑ । च॒र॒न्ति॒ । दे॒वाः । ये । अ॒स्मभ्य॑म् । ध॒न॒ऽदाः । उ॒त्ऽभिदः॑ । च॒ ॥प्र । इन्द्राग्निभ्याम् । सुवचस्याम् । इयर्मि । सिन्धौइव । प्र । ईरयम् । नावम् । अर्कैः । अयाःइव । परि । चरन्ति । देवाः । ये । अस्मभ्यम् । धनदाः । उत्भिदः । च ॥pra | indrāgni-bhyām | su-vacasyām | iyarmi | sindhau-iva | pra | īrayam | nāvam | arkaiḥ | ayāḥ-iva | pari | caranti | devāḥ | ye | asmabhyam | dhana-dāḥ | ut-bhidaḥ | ca

प्रforth, forward
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
इन्द्रा-अग्निभ्याम्with Indra and Agni
इन्द्रा-अग्निभ्याम्:
Karaṇa
TypeNoun (dvandva)
Rootइन्द्र (prātipadika) + अग्नि (prātipadika)
सुवचस्यामिI am of good utterance / I speak well
सुवचस्यामि:
Kartā (speaker’s self-predication)
TypeAdjective (predicative)
Rootसु-वचस्य (prātipadika) ← वचस् (speech) + सु-
इयर्मिI set in motion / I send forth
इयर्मि:
Kartā
TypeVerb
Rootईर्/इर् (धातु: īr ‘to set in motion, raise, send forth’)
सिन्धौin the river / in the stream
सिन्धौ:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसिन्धु (prātipadika)
इवlike, as
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
प्रforth
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
ईरयम्I impelled / I set going
ईरयम्:
Kartā
TypeVerb
Rootईरय् (causative of √ईर्/इर्)
नावम्a boat
नावम्:
Karma
TypeNoun
Rootनौ/नाव् (prātipadika ‘boat’)
अर्कैःwith hymns / with praises
अर्कैः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअर्क (prātipadika)
अयाin this way / by this course
अया:
Karaṇa (adverbial instrument)
TypeNoun/Adverbial (Vedic)
Rootअय (prātipadika; ‘going, course’ / also ‘this way’ in Vedic usage)
इवlike
इव:
TypeIndeclinable
Rootइव
परिaround, about
परि:
TypeIndeclinable
Rootपरि (upasarga)
चरन्तिthey move / they go about
चरन्ति:
Kartā
TypeVerb
Rootचर् (धातु)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (prātipadika)
येwho
ये:
Kartā (of relative clause)
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (pronoun)
धनदाःwealth-givers
धनदाः:
Kartā (apposition to देवाः)
TypeAdjective (substantivized)
Rootधन-द (prātipadika; ‘wealth-giving’) ← धन + √दा (to give)
उद्भिदःopeners/breakers-through (removers of obstacles)
उद्भिदः:
Kartā (apposition to देवाः)
TypeAdjective (substantivized)
Rootउद्-भिद् (prātipadika; ‘breaking forth/uprooting, opening’) ← उद् + √भिद् (to split)
and
:
TypeIndeclinable
Root