Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.115

Rishi: Kaṇva lineage (explicitly self-referential in the verse)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (verify)

स इदग्निः कण्वतमः कण्वसखार्यः परस्यान्तरस्य तरुषः । अग्निः पातु गृणतो अग्निः सूरीनग्निर्ददातु तेषामवो नः ॥

स इद॒ग्निः कण्व॑तम॒: कण्व॑सखा॒र्यः पर॒स्यान्त॑रस्य॒ तरु॑षः । अ॒ग्निः पा॑तु गृण॒तो अ॒ग्निः सू॒रीन॒ग्निर्द॑दातु॒ तेषा॒मवो॑ नः ॥

sá íd agníḥ kaṇvátamaḥ kaṇvásakhā́ryáḥ parásyā́ntarasya tár uṣaḥ | agníḥ pātu gṛṇató agníḥ sūrī́n agnír dadātu téṣām ávo naḥ ||

This indeed is Agni, most of the Kaṇvas, companion of the Kaṇvas, the noble one, the overcomer of what is beyond and what is within. May Agni guard the singer; may Agni (guard) the seer-lords; may Agni grant us their protection.

सः । इत् । अ॒ग्निः । कण्व॑ऽतमः । कण्व॑ऽसखा । अ॒र्यः । पर॑स्य । अन्त॑रस्य । तरु॑षः । अ॒ग्निः । पा॒तु॒ । गृ॒ण॒तः । अ॒ग्निः । सू॒रीन् । अ॒ग्निः । द॒दा॒तु॒ । तेषा॑म् । अवः॑ । नः॒ ॥सः । इत् । अग्निः । कण्वतमः । कण्वसखा । अर्यः । परस्य । अन्तरस्य । तरुषः । अग्निः । पातु । गृणतः । अग्निः । सूरीन् । अग्निः । ददातु । तेषाम् । अवः । नः ॥saḥ | it | agniḥ | kaṇva-tamaḥ | kaṇva-sakhā | aryaḥ | parasya | antarasya | taruṣaḥ | agniḥ | pātu | gṛṇataḥ | agniḥ | sūrīn | agniḥ | dadātu | teṣām | avaḥ | naḥ

सःhe; that one
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इत्indeed; just
इत्:
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात) / इद् (वैदिक निपात-रूप)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
कण्वतमःmost Kanva-like; best friend of the Kanvas
कण्वतमः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootकण्व- + तमप् (तम)
कण्वसखार्यःthe Arya who is a friend of the Kanvas
कण्वसखार्यः:
Kartā (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootकण्व-सखि- (समास) + आर्य (प्रातिपदिक) / आर्य- (विशेषण)
परस्यof the farther/other
परस्य:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective (used substantively)
Rootपर- (प्रातिपदिक)
अन्तरस्यof the inner
अन्तरस्य:
Adhikaraṇa/सम्बन्ध (genitive relation)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअन्तर- (प्रातिपदिक)
तरुषःthe overcomer; the one who crosses/overcomes
तरुषः:
Kartā (अग्नेः विशेषण/उपाधि)
TypeNoun/Adjective
Rootतरुष- (प्रातिपदिक; वैदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि-
पातुmay (he) protect
पातु:
TypeVerb
Rootपा (पाने/रक्षणे) धातु
गृणतःof the singer/praiser
गृणतः:
Karma/सम्बन्ध (object of protection; genitive in Vedic usage)
TypeParticiple (verbal adjective)
Rootगृ (स्तुतौ) धातु → गृणत् (वर्तमान कृदन्त)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि-
सूरीन्patrons; bountiful lords
सूरीन्:
Karma
TypeNoun
Rootसूरि- (प्रातिपदिक)
अग्निःAgni
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि-
ददातुmay (he) give
ददातु:
TypeVerb
Rootदा (दाने) धातु
तेषाम्of them; for them
तेषाम्:
Sampradāna/सम्बन्ध (genitive: ‘for/of them’)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अवःhelp; protection; favor
अवः:
Karma
TypeNoun
Rootअवस्- (प्रातिपदिक)
नःfor us; our
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)