Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.112

Devata: Indra (with Soma as the empowering offering)
Chandas: Trishtubh (probable for RV 10.112; requires pada-count verification)

यस्य शश्वत्पपिवाँ इन्द्र शत्रूननानुकृत्या रण्या चकर्थ । स ते पुरंधिं तविषीमियर्ति स ते मदाय सुत इन्द्र सोमः ॥

यस्य॒ शश्व॑त्पपि॒वाँ इ॑न्द्र॒ शत्रू॑ननानुकृ॒त्या रण्या॑ च॒कर्थ॑ । स ते॒ पुरं॑धिं॒ तवि॑षीमियर्ति॒ स ते॒ मदा॑य सु॒त इ॑न्द्र॒ सोम॑: ॥

yasya śaśvát papivā́m̐ indra śátrūn anānukṛtyā́ raṇyā́ cakártha | sá te púraṃdhiṃ táviṣīm iyarti sá te mádāya sutá indra sómaḥ ||

O Indra, by whose perpetual drinking thou hast made the foes unable to follow—thou hast wrought the victorious delight. That pressed Soma sets in motion for thee the plenitude of right discernment and the force of thy might; it is for thy ecstasy of power.

यस्य॑ । शश्व॑त् । प॒पि॒ऽवान् । इ॒न्द्र॒ । शत्रू॑न् । अ॒न॒नु॒ऽकृ॒त्या । रण्या॑ । च॒कर्थ॑ । सः । ते॒ । पुर॑म्ऽधिम् । तवि॑षीम् । इ॒य॒र्ति॒ । सः । ते॒ । मदा॑य । सु॒तः । इ॒न्द्र॒ । सोमः॑ ॥यस्य । शश्वत् । पपिवान् । इन्द्र । शत्रून् । अननुकृत्या । रण्या । चकर्थ । सः । ते । पुरम्धिम् । तविषीम् । इयर्ति । सः । ते । मदाय । सुतः । इन्द्र । सोमः ॥yasya | śaśvat | papi-vān | indra | śatrūn | ananu-kṛtyā | raṇyā | cakartha | saḥ | te | puram-dhim | taviṣīm | iyarti | saḥ | te | madāya | sutaḥ | indra | somaḥ

यस्यwhose
यस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शश्वत्always, continually
शश्वत्:
विशेषण (क्रियाविशेषण)
TypeIndeclinable (adverbial)
Rootशश्वत् (अव्यय/विशेषण-प्रातिपदिक)
पपिवान्having drunk
पपिवान्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeParticiple (adjectival)
Rootपा (धातु) → पपिवस्-/पपिवान् (कृदन्त, परिपूर्ण-भूत)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
शत्रून्enemies
शत्रून्:
कर्म
TypeNoun
Rootशत्रु (प्रातिपदिक)
अनानुकृत्याwithout imitating (others), unimitated
अनानुकृत्या:
क्रियाविशेषण (रीतिवाचक)
TypeIndeclinable (absolutive-like, Vedic)
Rootअनु√कृ (धातु) → अनानुकृत्या (कृदन्त/भाववाचक)
रण्याwith battle/warfare
रण्या:
करण/सह (instrumental/associative)
TypeNoun
Rootरण्य (प्रातिपदिक; ‘रण’/‘रण्य’ युद्ध/रणभूमि-सम्बद्ध)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चकर्थyou have done/made
चकर्थ:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (धातु)
सःhe
सः:
कर्तृ (उत्तरस्मिन् वाक्ये)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेto you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
पुरंधिम्bounty, liberality (personified)
पुरंधिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुरंधि (प्रातिपदिक)
तविषीम्might, strength
तविषीम्:
कर्म (द्वितीयं कर्म/सम्बद्ध-वस्तु)
TypeNoun
Rootतविषी (प्रातिपदिक)
ईयर्तिsets in motion, impels
ईयर्ति:
क्रिया
TypeVerb
Root√ईर्/√इर् (धातु; ‘प्रेरणे/गत्यर्थे’)
सःhe
सः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेfor you
ते:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मदायfor exhilaration
मदाय:
सम्प्रदान/प्रयोजन (purpose)
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
सुतःpressed
सुतः:
कर्तृ/विशेषण (सोमस्य)
TypeParticiple (adjectival)
Root√सु (धातु ‘प्रसवे/अभिषवे’) → सुत (कृदन्त)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमःSoma (the pressed drink)
सोमः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)