Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 6

Sukta 10.103

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

गोत्रभिदं गोविदं वज्रबाहुं जयन्तमज्म प्रमृणन्तमोजसा । इमं सजाता अनु वीरयध्वमिन्द्रं सखायो अनु सं रभध्वम् ॥

गो॒त्र॒भिदं॑ गो॒विदं॒ वज्र॑बाहुं॒ जय॑न्त॒मज्म॑ प्रमृ॒णन्त॒मोज॑सा । इ॒मं स॑जाता॒ अनु॑ वीरयध्व॒मिन्द्रं॑ सखायो॒ अनु॒ सं र॑भध्वम् ॥

gotrabhídaṃ govídaṃ vájrabāhuṃ jáyantam ájma pramṛṇántam ójasā | imáṃ sajātā́ ánu vīrayadhvam índraṃ sakhāyo ánu sáṃ rabhadhvam ||

The breaker of the enclosures, the finder of the Rays, the arm of the thunderbolt—victorious, crushing by force in the onset: follow him, O kindred powers; grow heroic after him; O comrades, take hold together of Indra.

गो॒त्रऽभिद॑म् । गो॒ऽविद॑म् । वज्र॑ऽबाहुम् । जय॑न्तम् । अज्म॑ । प्र॒ऽमृ॒णन्त॑म् । ओज॑सा । इ॒मम् । स॒ऽजा॒ताः॒ । अनु॑ । वी॒र॒य॒ध्व॒म् । इन्द्र॑म् । स॒खा॒यः॒ । अनु॑ । सम् । र॒भ॒ध्व॒म् ॥गोत्रभिदम् । गोविदम् । वज्रबाहुम् । जयन्तम् । अज्म । प्रमृणन्तम् । ओजसा । इमम् । सजाताः । अनु । वीरयध्वम् । इन्द्रम् । सखायः । अनु । सम् । रभध्वम् ॥gotra-bhidam | go--vidam | vajra-bāhum | jayantam | ajma | pra-mṛṇantam | ojasā | imam | sa-jātāḥ | anu | vīrayadhvam | indram | sakhāyaḥ | anu | sam | rabhadhvam

गोत्रभिदम्the breaker of forts/clans (गोत्रs)
गोत्रभिदम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (compound)
Rootगोत्र- + भिद् (√भिद् ‘to split, break’)
गोविदम्finder/winner of cows
गोविदम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (compound)
Rootगो- + विद् (√विद् ‘to find/know’)
वज्रबाहुम्whose arm bears the thunderbolt
वज्रबाहुम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
TypeAdjective (compound)
Rootवज्र- + बाहु
जयन्तम्conquering, victorious
जयन्तम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Root√जि ‘to conquer’
अज्मin the battle-course / in the fray
अज्म:
अधिकारण (क्रियायाः देश/विषय-निर्देशः)
TypeIndeclinable (adverbial accusative)
Rootअज्मन् (प्रातिपदिक) / अव्यय-प्रयोग
प्रमृणन्तम्crushing, smiting down
प्रमृणन्तम्:
कर्म (इन्द्रम्-विशेषणरूपेण)
TypeParticiple
Rootप्र + √मृण्/मृड् (वेद. √मृण् ‘to crush, destroy’)
ओजसाwith strength, by might
ओजसा:
करण (बलरूपेण साधनम्)
TypeNoun
Rootओजस्
इमम्this (one)
इमम्:
कर्म (अनु-गमनस्य/अनुयाने लक्ष्यः)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
सजाताO kindred/brothers (born together)
सजाता:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootस- + जात (√जन् ‘to be born’)
अनुafter, following
अनु:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग) — ‘after, along’
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootअनु
वीरयध्वम्rouse (yourselves), set forth (in valor)
वीरयध्वम्:
कर्तृ (यूयम्)
TypeVerb
Root√ईर्/ईरय् (वेद. caus. ‘to set in motion, rouse’)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म (अनु-गमन/अनु-सम्-रभ् इत्यस्य लक्ष्यः)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र
सखायःfriends, comrades
सखायः:
कर्तृ (रभध्वम्-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootसखि
अनुafter, following
अनु:
(क्रियाविशेषण/उपसर्ग)
TypeIndeclinable (preverb/adverb)
Rootअनु
सम्together, wholly
सम्:
(उपसर्ग) — ‘together, wholly’
TypeIndeclinable (preverb)
Rootसम्
रभध्वम्take hold (of), rally to, join (him)
रभध्वम्:
कर्तृ (यूयम्/सखायः)
TypeVerb
Rootसम् + अनु + √रभ् ‘to seize, grasp, take hold’