Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 5

Sukta 10.103

Devata: Indra
Chandas: Trishtubh (probable)

बलविज्ञायः स्थविरः प्रवीरः सहस्वान्वाजी सहमान उग्रः । अभिवीरो अभिसत्वा सहोजा जैत्रमिन्द्र रथमा तिष्ठ गोवित् ॥

ब॒ल॒वि॒ज्ञा॒यः स्थवि॑र॒: प्रवी॑र॒: सह॑स्वान्वा॒जी सह॑मान उ॒ग्रः । अ॒भिवी॑रो अ॒भिस॑त्वा सहो॒जा जैत्र॑मिन्द्र॒ रथ॒मा ति॑ष्ठ गो॒वित् ॥

bala-vijñāyáḥ stháviraḥ pravī́raḥ sáhasvān vājī́ sáhamāna ugráḥ | abhivī́ro abhisátvā sahojā́ jáitram indra rátham ā́ tiṣṭha govít ||

Knower of forces, firm and steadfast, rich in heroes, full of might, bearer of plenitude, enduring and fierce; overpowering in heroism, overpowering in being, born of strength—O Indra, mount the victory-chariot, finder of the Rays (cows of light).

ब॒ल॒ऽवि॒ज्ञा॒यः । स्थवि॑रः । प्रऽवी॑रः । सह॑स्वान् । वा॒जी । सह॑मानः । उ॒ग्रः । अ॒भिऽवी॑रः । अ॒भिऽस॑त्वा । स॒हः॒ऽजाः । जैत्र॑म् । इ॒न्द्र॒ । रथ॑म् । आ । ति॒ष्ठ॒ । गो॒ऽवित् ॥बलविज्ञायः । स्थविरः । प्रवीरः । सहस्वान् । वाजी । सहमानः । उग्रः । अभिवीरः । अभिसत्वा । सहःजाः । जैत्रम् । इन्द्र । रथम् । आ । तिष्ठ । गोवित् ॥bala-vijñāyaḥ | sthaviraḥ | pra-vīraḥ | sahasvān | vājī | sahamānaḥ | ugraḥ | abhi-vīraḥ | abhi-satvā | sahaḥ-jāḥ | jaitram | indra | ratham | ā | tiṣṭha | go--vit

बलविज्ञायःrenowned for strength / strength-famous
बलविज्ञायः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबल-विज्ञाय (प्रातिपदिक; बल ‘बल’ + विज्ञाय ‘विशेष-ज्ञात/प्रख्यात’)
स्थविरःsteadfast, firm, strong
स्थविरः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस्थविर (प्रातिपदिक)
प्रवीरःhaving foremost heroes / very heroic
प्रवीरः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootप्र-वीर (प्रातिपदिक)
सहस्वान्mighty, powerful
सहस्वान्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसहस्वन्त् (प्रातिपदिक; सहस् ‘बल’)
वाजीswift, prize-winning, vigorous
वाजी:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक; वाज ‘वेग/बल/अन्न’)
सहमानःoverpowering, prevailing
सहमानः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective/Participle
Root√सह् (धातु) → सहमान (वर्तमान कृदन्त, शतृ/शानच्)
उग्रःfierce, formidable
उग्रः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootउग्र (प्रातिपदिक)
अभिवीरःpre-eminent in heroes / hero-surpassing
अभिवीरः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअभि-वीर (प्रातिपदिक)
अभिसत्वाsurpassing in strength / very powerful
अभिसत्वा:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootअभि-सत्वन् (प्रातिपदिक; सत्वन् ‘बल/सत्त्व/वीर्य’)
सहोजाःborn of might / might-begotten
सहोजाः:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootसहस्-जा (प्रातिपदिक; सहस् + √जन्/√जन् ‘जन्म/उत्पत्ति’)
जैत्रम्victorious (car) / the winning (chariot)
जैत्रम्:
कर्म (आ-तिष्ठ इत्यस्य)
TypeAdjective (used substantively) / Noun
Rootजैत्र (प्रातिपदिक; √जि ‘जय’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
रथम्chariot
रथम्:
कर्म (आ-तिष्ठ इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
unto, onto (as preverb: ‘mount up’)
:
(क्रियाविशेषण/उपसर्गः)
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
तिष्ठmount! stand! (get onto)
तिष्ठ:
(मुख्यक्रिया)
TypeVerb
Root√स्था (धातु) → तिष्ठ (लोट्)
गोवित्winner/finder of cows
गोवित्:
कर्तृ (इन्द्रस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootगो-वित् (प्रातिपदिक; गो ‘गवः’ + √विद्/विन्द् ‘लभ्/प्राप्’)