Next Mantra

Mantra 1

Sukta 10.101

Devata: Agni, Uṣas, Dadhikrāvan; supported by Indra (indra-vat)
Chandas: Triṣṭubh (probable for RV 10.101 opening)

उद्बुध्यध्वं समनसः सखायः समग्निमिन्ध्वं बहवः सनीळाः । दधिक्रामग्निमुषसं च देवीमिन्द्रावतोऽवसे नि ह्वये वः ॥

उद्बु॑ध्यध्वं॒ सम॑नसः सखाय॒: सम॒ग्निमि॑न्ध्वं ब॒हव॒: सनी॑ळाः । द॒धि॒क्राम॒ग्निमु॒षसं॑ च दे॒वीमिन्द्रा॑व॒तोऽव॑से॒ नि ह्व॑ये वः ॥

udbúdh-yadhvaṃ sámanasaḥ sakhāyaḥ sám agním indhvaṃ bahávaḥ sanī́ḷāḥ | dadhikrā́m agním uṣásam ca devī́m índrāvato’váse ní hvaye vaḥ ||

Awaken, O comrades of one mind; together kindle the Fire, many of you, sharing one nest. Dadhikrāvan, Agni, and the goddess Dawn—these I call down for help, with Indra as their companion-force.

उत् । बु॒ध्य॒ध्व॒म् । सऽम॑नसः । स॒खा॒यः॒ । सम् । अ॒ग्निम् । इ॒न्ध्व॒म् । ब॒हवः॑ । सऽनी॑ळाः । द॒धि॒ऽक्राम् । अ॒ग्निम् । उ॒षस॑म् । च॒ । दे॒वीम् । इ॒न्द्र॒ऽव॒तः । अव॑से । नि । ह्व॒ये॒ । वः॒ ॥उत् । बुध्यध्वम् । समनसः । सखायः । सम् । अग्निम् । इन्ध्वम् । बहवः । सनीळाः । दधिक्राम् । अग्निम् । उषसम् । च । देवीम् । इन्द्रवतः । अवसे । नि । ह्वये । वः ॥ut | budhyadhvam | sa-manasaḥ | sakhāyaḥ | sam | agnim | indhvam | bahavaḥ | sa-nīḷāḥ | dadhi-kṛām | agnim | uṣasam | ca | devīm | indra-vataḥ | avase | ni | hvaye | vaḥ

उद्बुध्यध्वम्Awaken (yourselves), arise
उद्बुध्यध्वम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√बुध् (बोधने) + उद्-
समनसःof one mind, unanimous
समनसः:
कर्तृ (विशेषणम्) / संबोधनार्थ-सम्बन्धः
TypeAdjective
Rootसम्-मनस् (प्रा. ‘समनस्’)
सखायःcompanions, friends
सखायः:
कर्तृ / संबोधन (हे सखायः)
TypeNoun
Rootसखि (प्रा. ‘सखा’)
सम्together
सम्:
(क्रिया-विशेषणम्) —
TypeIndeclinable
Rootसम्
अग्निम्Agni, the fire
अग्निम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअग्नि
इन्ध्वम्kindle, ignite
इन्ध्वम्:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√इन्ध् (दीप्तौ/दीपन)
बहवःmany
बहवः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootबहु
सनीळाःsharing one nest/dwelling; of one home
सनीळाः:
कर्तृ (विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootस-नीळ (नीळ = नीड ‘आवास/आश्रय’, ‘एकनीड’)
दधिक्राम्Dadhikrāvan (the swift one; a divine steed/hero)
दधिक्राम्:
कर्म (ह्वानस्य)
TypeNoun (proper/epithet)
Rootदधिक्रावन् (प्रा. ‘दधिक्राम्’—नाम)
अग्निम्Agni
अग्निम्:
कर्म (ह्वानस्य)
TypeNoun
Rootअग्नि
उषसम्Uṣas, Dawn
उषसम्:
कर्म (ह्वानस्य)
TypeNoun
Rootउषस्
and
:
TypeIndeclinable
Root
देवीम्the goddess
देवीम्:
कर्म (ह्वानस्य)
TypeNoun
Rootदेवी
इन्द्रावतःIndra-possessing; accompanied by Indra
इन्द्रावतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeAdjective
Rootइन्द्रावत्
अवसेfor help, for aid
अवसे:
सम्प्रदान (प्रयोजनम्)
TypeNoun
Rootअवस् (न.)
निdown; in; forth (as preverb)
नि:
(क्रिया-विशेषणम्) —
TypeIndeclinable
Rootनि
ह्वयेI call, I invoke
ह्वये:
(क्रिया) —
TypeVerb
Root√ह्वा (आह्वाने) + नि-
वःof you / to you
वः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (सन्दर्भानुसार)
TypePronoun
Rootयुष्मद्