Mantra 6
Sukta 1.97
Devata: Agni
Chandas: Short meter with refrain
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं हि विश्वतोमुख विश्वतः परिभूरसि । अप नः शोशुचदघम् ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं हि वि॑श्वतोमुख वि॒श्वत॑: परि॒भूरसि॑ । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
Transliteration
tváṃ hí viśvato-mukha viśvátáḥ paribhū́r ási | ápa naḥ śóśucad aghám ||
Translation
For you, O Agni of faces to every side, are the all-surrounding master; burn away from us the clinging evil.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । हि । वि॒श्व॒तः॒ऽमु॒ख॒ । वि॒श्वतः॑ । प॒रि॒ऽभूः । असि॑ । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥त्वम् । हि । विश्वतःमुख । विश्वतः । परिभूः । असि । अप । नः । शोशुचत् । अघम् ॥tvam | hi | viśvataḥ-mukha | viśvataḥ | pari-bhūḥ | asi | apa | naḥ | śośucat | agham
Word by Word
त्वम्you
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
हिindeed, for
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
विश्वतोमुखO all-faced (one), facing every way
विश्वतोमुख:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootविश्वतः + मुख (समास; बहुव्रीहि/कर्मधारय-प्रायः: ‘all-faced’)
विश्वतःon every side, from every direction
विश्वतः:
अधिकरण (दिशा/परिसर) / उपपद-सम्बन्ध
TypeIndeclinable
Rootविश्वतः (अव्यय; ‘from/on every side’)
परिभूः(he) is encompassing/surpassing all around
परिभूः:
— (क्रिया)
TypeVerb (finite) / adjectival verbal form
Rootपरि-भू (धातु √भू ‘to be, become’ with उपसर्ग परि)
असिyou are
असि:
— (क्रिया)
TypeVerb (finite)
Root√अस् (भू-धातु ‘to be’)
अपaway, off
अप:
—
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/अव्यय)
नःfrom us / for us
नः:
सम्प्रदान (हित-सम्बन्ध) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शोशुचत्may it burn away / may it be driven off (as burning)
शोशुचत्:
— (क्रिया)
TypeVerb (finite)
Root√शुच् (शोचति/शुच् ‘to shine, burn; be pure’; intensive/reduplicated present stem शो-शुच्)
अघम्evil, sin, harm
अघम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअघ (प्रातिपदिक)