Mantra 5
Sukta 1.97
Devata: Agni
Chandas: Short meter with refrain (family of 1.97 apotropaic verses)
Samhita Patha (Devanagari)
प्र यदग्नेः सहस्वतो विश्वतो यन्ति भानवः । अप नः शोशुचदघम् ॥
Samhita Patha (IAST)
प्र यद॒ग्नेः सह॑स्वतो वि॒श्वतो॒ यन्ति॑ भा॒नव॑: । अप॑ न॒: शोशु॑चद॒घम् ॥
Transliteration
prá yád agnéḥ sáhasvato viśvátó yánti bhā́naváḥ | ápa naḥ śóśucad aghám ||
Translation
When from Agni, mighty in force, the beams go forth on every side, burn away from us the clinging evil.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । यत् । अ॒ग्नेः । सह॑स्वतः । वि॒श्वतः । यन्ति॑ । भा॒नवः॑ । अप॑ । नः॒ । शोशु॑चत् । अ॒घम् ॥प्र । यत् । अग्नेः । सहस्वतः । विश्वतः । यन्ति । भानवः । अप । नः । शोशुचत् । अघम् ॥pra | yat | agneḥ | sahasvataḥ | viśvataḥ | yanti | bhānavaḥ | apa | naḥ | śośucat | agham
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
यत्which, that (which)
यत्:
Karma (of implied verb ‘to go/come forth’ with प्र)
TypePronoun
Rootयद् (sarvanāma-prātipadika)
अग्नेःof Agni
अग्नेः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (of ‘सहस्वतः’ / of the rays’ source)
TypeNoun
Rootअग्नि (prātipadika)
सहस्वतःof the mighty/strong one
सहस्वतः:
Viśeṣaṇa in genitive (qualifying ‘अग्नेः’)
TypeAdjective
Rootसहस्वत् (prātipadika; possessive adj. from सहस् ‘might/force’)
विश्वतःfrom all sides, everywhere
विश्वतः:
Adhikaraṇa (directional/locative sense: ‘from all sides’)
TypeIndeclinable
Rootविश्वतः (avyaya; from विश्व ‘all’ with -तः)
यन्तिgo, proceed, stream
यन्ति:
Kriyā (main verb); Kartā = भानवः
TypeVerb
Rootया (dhātu) ‘to go’
भानवःbeams, rays
भानवः:
Kartā (of यन्ति)
TypeNoun
Rootभानु (prātipadika) ‘light, beam’
अपaway
अप:
— (modifies शोशुचत्: ‘away’)
TypeIndeclinable
Rootअप (upasarga/avyaya)
नःof us, our
नः:
Ṣaṣṭhī-sambandha (with अघम्: ‘our sin/evil’)
TypePronoun
Rootअस्मद् (sarvanāma-prātipadika)
शोशुचत्may (he) burn away / cleanse away
शोशुचत्:
Kriyā (imprecative/benedictive sense); Kartā = (Agni implied)
TypeVerb
Rootशुच् (dhātu) ‘to shine; to burn; to purify’
अघम्evil, sin, harm
अघम्:
Karma (of शोशुचत्)
TypeNoun
Rootअघ (prātipadika) ‘evil, sin, harm’