HomeRig VedaMandala 1Sukta 94Mantra 8
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 8

Sukta 1.94

Rishi: Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94)
Devata: Agni (with address to ‘devāḥ’ in pāda 1)
Chandas: Triṣṭubh

पूर्वो देवा भवतु सुन्वतो रथोऽस्माकं शंसो अभ्यस्तु दूढ्यः । तदा जानीतोत पुष्यता वचोऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥

पूर्वो॑ देवा भवतु सुन्व॒तो रथो॒ऽस्माकं॒ शंसो॑ अ॒भ्य॑स्तु दू॒ढ्य॑: । तदा जा॑नीतो॒त पु॑ष्यता॒ वचोऽग्ने॑ स॒ख्ये मा रि॑षामा व॒यं तव॑ ॥

pū́rvo devā bhavatu sunvató rátho ’smā́kaṃ śáṃso abhy àstu dū́ḍhyaḥ | tád ā́ jānītotá puṣyatā váco ’gne sakhyé mā́ riṣāmā vayáṃ táva ||

Let the chariot of the pressing one go first, O gods; let our word of affirmation be borne forward and firmly established. Know this and foster the utterance. O Agni, in thy friendship may we not be harmed—may we be safe within thy power.

पू॒र्वः॑ । दे॒वाः॒ । भ॒व॒तु॒ । सु॒न्व॒तः । रथः॑ । अ॒स्माकम् । शंसः॑ । अ॒भि । अ॒स्तु॒ । दुः॒ऽध्यः॑ । तत् । आ । जा॒नी॒त॒ । उ॒त । पु॒ष्य॒त॒ । वचः॑ । अग्ने॑ । स॒ख्ये । मा । रि॒षा॒म॒ । व॒यम् । तव॑ ॥पूर्वः । देवाः । भवतु । सुन्वतः । रथः । अस्माकम् । शंसः । अभि । अस्तु । दुःध्यः । तत् । आ । जानीत । उत । पुष्यत । वचः । अग्ने । सख्ये । मा । रिषाम । वयम् । तव ॥pūrvaḥ | devāḥ | bhavatu | sunvataḥ | rathaḥ | asmākam | śaṃsaḥ | abhi | astu | duḥ-dhyaḥ | tat | ā | jānīta | uta | puṣyata | vacaḥ | agne | sakhye | mā | riṣāma | vayam | tava

पूर्वःforemost, first
पूर्वः:
Kartā (रथः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootपूर्व (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā (भवतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
भवतुmay it be / let it become
भवतु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootभू
सुन्वतःof the Soma-presser
सुन्वतः:
सम्बन्ध (अस्माकं/यजमानस्य) — ‘of the presser (of Soma)’
TypeParticiple (present active)
Rootसु (सुनोति) → शतृ-प्रत्यय ‘सुन्वत्’
रथःchariot
रथः:
Kartā (भवतु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
अस्माकम्of us, our
अस्माकम्:
सम्बन्ध (शंसः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
शंसःpraise, hymn
शंसः:
Kartā (अस्तु इत्यस्य)
TypeNoun
Rootशंस (प्रातिपदिक)
अभिtowards, unto
अभि:
(उपसर्ग/दिशा-निर्देशः)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअभि
अस्तुmay it be
अस्तु:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootअस्
दूढ्यःfirmness; prosperity (Vedic: ‘secure strength’)
दूढ्यः:
अधिकरण/लक्ष्य (अभि ... अस्तु — ‘towards firmness/abundance’)
TypeNoun/Abstract noun
Rootदूढ्य (प्रातिपदिक; ‘दूढ’/‘दृढ’ भावः—स्थैर्य/समृद्धि-सम्बद्धः वैदिकः शब्दः)
तदाthen
तदा:
Adhikaraṇa (कालः)
TypeIndeclinable
Rootतदा
जानीतknow (you all), take note
जानीत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootज्ञा (जानाति)
उतand, also
उत:
(समुच्चय)
TypeIndeclinable
Rootउत
पुष्यतmake thrive, foster
पुष्यत:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootपुष्
वचःspeech; utterance; hymn
वचः:
Karma (पुष्यत इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवचस् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सख्येin friendship
सख्ये:
Adhikaraṇa (स्थितिः/विषयः—‘in friendship’)
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
(निषेध)
TypeIndeclinable (prohibitive particle)
Rootमा
रिषामmay we not be harmed / may we not suffer
रिषाम:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootरिष्
वयम्we
वयम्:
Kartā (रिषाम इत्यस्य)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध (सख्ये इत्यस्य—‘thy friendship’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (त्वद्) (सर्वनाम)