HomeRig VedaMandala 1Sukta 94Mantra 7
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 7

Sukta 1.94

Rishi: Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

यो विश्वतः सुप्रतीकः सदृङ्ङसि दूरे चित्सन्तळिदिवाति रोचसे । रात्र्याश्चिदन्धो अति देव पश्यस्यग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥

यो वि॒श्वत॑: सु॒प्रती॑कः स॒दृङ्ङसि॑ दू॒रे चि॒त्सन्त॒ळिदि॒वाति॑ रोचसे । रात्र्या॑श्चि॒दन्धो॒ अति॑ देव पश्य॒स्यग्ने॑ स॒ख्ये मा रि॑षामा व॒यं तव॑ ॥

yó viśvátas su-prátīkaḥ sa-dṛ́ṅ asi dūré cít sán taḷíd iva áti rocase | rā́tryāś cid ándho áti deva paśyasy ágne sakhyé mā́ riṣāmā vayáṃ táva ||

Thou who art fair-faced on every side, seeing with a single equal vision—though far away, thou shinest beyond, like lightning. Even through the blind darkness of night, O luminous god, thou seest. O Agni, in thy friendship may we not be harmed—may we be safe within thy power.

यः । वि॒श्वतः॑ । सु॒ऽप्रती॑कः । स॒ऽदृङ् । असि॑ । दू॒रे । चि॒त् । सन् । त॒ळित्ऽइ॑व । अति॑ । रो॒च॒से॒ । रात्र्याः॑ । चि॒त् । अन्धः॑ । अति॑ । दे॒व॒ । प॒श्य॒सि॒ । अग्ने॑ । स॒ख्ये । मा । रि॒षा॒म॒ । व॒यम् । तव॑ ॥यः । विश्वतः । सुप्रतीकः । सदृङ् । असि । दूरे । चित् । सन् । तळित्इव । अति । रोचसे । रात्र्याः । चित् । अन्धः । अति । देव । पश्यसि । अग्ने । सख्ये । मा । रिषाम । वयम् । तव ॥yaḥ | viśvataḥ | su-pratīkaḥ | sa-dṛṅ | asi | dūre | cit | san | taḷit-iva | ati | rocase | rātryāḥ | cit | andhaḥ | ati | deva | paśyasi | agne | sakhye | mā | riṣāma | vayam | tava

यःwho (he who)
यः:
कर्तृ (सम्बन्ध-प्रवर्तकः) / विशेष्य-सम्बन्धः
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वतःfrom all sides, on every side
विश्वतः:
अधिकरण (दिशा/परितः) / क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootविश्व (प्रातिपदिक) + तस् (अव्ययीभाव/तसिल्)
सुप्रतीकःhaving a beautiful/bright form (fair-faced)
सुप्रतीकः:
कर्तृ-विशेषणम् (यः … असि) / विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसु- + प्रतीक (प्रातिपदिक)
सदृक्like (in appearance), similar-looking
सदृक्:
कर्तृ-विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसदृश्/सदृक् (प्रातिपदिक; ‘like, similar; having the look’)
असिyou are
असि:
अख्यात (सम्बन्धक-क्रिया) / विधेयक्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
दूरेfar away
दूरे:
अधिकरण (देश) / क्रियाविशेषणम्
TypeAdverb (locative used adverbially)
Rootदूर (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
सम्बन्ध-निपातः (बलवर्धकः)
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
सन्तःbeing, existing
सन्तः:
कर्तृ (अग्नेः सहचर-सम्बन्धः) / ‘being’
TypeParticiple
Rootअस् → सन्त् (वर्तमान-कृदन्त; शतृ)
इळिindeed, just
इळि:
निपातः (उपपादक/बलवर्धक)
TypeIndeclinable
Rootइळि (अव्यय/निपात; वैदिक-प्रयोगः)
दिवाby day, in the daytime
दिवा:
अधिकरण (काल) / क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootदिव्/द्यौ (प्रातिपदिक) → दिवा (अव्यय-प्रयोगः)
अतिbeyond, exceedingly
अति:
क्रियाविशेषणम् / उपसर्गार्थः
TypeIndeclinable
Rootअति (उपसर्ग/अव्यय)
रोचसेyou shine, you are radiant
रोचसे:
अख्यात (विधेयक्रिया)
TypeVerb
Rootरुच् (धातु)
रात्र्याःof the night
रात्र्याः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of night’
TypeNoun
Rootरात्रि (प्रातिपदिक)
and
:
समुच्चय
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
चित्even
चित्:
बलवर्धक-निपातः
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
अन्धःdarkness
अन्धः:
कर्म (अति … पश्यसि) / विषयः
TypeNoun/Adjective
Rootअन्ध (प्रातिपदिक)
अतिbeyond, through
अति:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootअति (अव्यय/उपसर्ग)
देवO god
देव:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पश्यसिyou see
पश्यसि:
अख्यात (विधेयक्रिया)
TypeVerb
Rootपश्/दृश् (धातु; ‘to see’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सख्येin friendship
सख्ये:
अधिकरण (अवस्था/सम्बन्धः) — ‘in friendship’
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
निषेध
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-निपात)
रिषामmay I be harmed / may I go wrong
रिषाम:
अख्यात (प्रार्थना/आशीः)
TypeVerb
Rootरिष् (धातु; ‘to be harmed/err’)
वयम्we
वयम्:
कर्तृ (अभिप्रेत-समूहः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तवyour, of you
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of you/your’
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; 2nd person) → तव