HomeRig VedaMandala 1Sukta 94Mantra 14
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 14

Sukta 1.94

Rishi: Gopavana Ātreya (traditionally for RV 1.94)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (11-syllable pādas; hymn largely Triṣṭubh)

तत्ते भद्रं यत्समिद्धः स्वे दमे सोमाहुतो जरसे मृळयत्तमः । दधासि रत्नं द्रविणं च दाशुषेऽग्ने सख्ये मा रिषामा वयं तव ॥

तत्ते॑ भ॒द्रं यत्समि॑द्ध॒: स्वे दमे॒ सोमा॑हुतो॒ जर॑से मृळ॒यत्त॑मः । दधा॑सि॒ रत्नं॒ द्रवि॑णं च दा॒शुषेऽग्ने॑ स॒ख्ये मा रि॑षामा व॒यं तव॑ ॥

tát te bhadráṃ yát samíddhaḥ své damé sómāhuto járase mṛḷayát-tamaḥ | dádhāsi rátnáṃ dráviṇaṃ ca dāśúṣe 'gne sakhyé mā́ riṣāmā vayáṃ táva ||

This is thy blessed good: when kindled in thine own home, invoked with Soma, thou becomest most full of grace for the growing life. Thou establishest the jewel and the plenitude of substance for the giver; O Agni, in thy friendship may we not be harmed, we who are thine.

तत् । ते॒ । भ॒द्रम् । यत् । सम्ऽइ॑द्धः । स्वे । दमे॑ । सोम॑ऽआहुतः । जर॑से । मृ॒ळ॒यत्ऽत॑मः । दधा॑सि । रत्न॑म् । द्रवि॑णम् । च॒ । दा॒शुषे॑ । अग्ने॑ । स॒ख्ये । मा । रि॒षा॒म॒ । व॒यम् । तव॑ ॥तत् । ते । भद्रम् । यत् । सम्इद्धः । स्वे । दमे । सोमआहुतः । जरसे । मृळयत्तमः । दधासि । रत्नम् । द्रविणम् । च । दाशुषे । अग्ने । सख्ये । मा । रिषाम । वयम् । तव ॥tat | te | bhadram | yat | sam-iddhaḥ | sve | dame | soma-āhutaḥ | jarase | mṛḷayat-tamaḥ | dadhāsi | ratnam | draviṇam | ca | dāśuṣe | agne | sakhye | mā | riṣāma | vayam | tava

तत्that (this boon/that good)
तत्:
Karma (वस्तु/फल-निर्देश) / (वाक्य-प्रस्ताव)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेfor you / of you
ते:
सम्बन्ध (Genitive: ‘of/for you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भद्रम्good, благ (a good thing/boon)
भद्रम्:
Karma (तत्-विशेषण/फल)
TypeNoun/Adjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
यत्which
यत्:
Karma (यद्-सम्बन्ध: ‘which’)
TypeRelative pronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
समिद्धःkindled, fully lit
समिद्धः:
Kartā-विशेषण (अग्नेः)
TypeAdjective/Participle
Rootसम्-इध् (धातु) → समिद्ध (कृदन्त-प्रातिपदिक)
स्वेin (your) own
स्वे:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootस्व (प्रातिपदिक)
दमेhouse, home
दमे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदम (प्रातिपदिक)
सोमाहुतःoffered Soma (as oblation), Soma-invoked
सोमाहुतः:
Kartā-विशेषण (अग्नेः)
TypeAdjective/Participle (compound)
Rootसोम (प्रातिपदिक) + आहुत (कृदन्त) < आ-हु (धातु)
जरसेfor old age; for lasting life
जरसे:
Sampradāna (उद्देश्य/हित)
TypeNoun
Rootजरस् (प्रातिपदिक)
मृळयत्तमःmost gracious, most merciful
मृळयत्तमः:
Kartā-विशेषण (अग्नेः)
TypeAdjective (superlative)
Rootमृळ्/मृड् (धातु ‘to be gracious, to pity’) → मृळयत् (वर्त. कृदन्त/प्रत्ययान्त) + तम (तमप्)
दधासिyou place, you bestow
दधासि:
Kriyā (मुख्य क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
रत्नम्treasure, precious gift
रत्नम्:
Karma
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
द्रविणम्wealth, substance
द्रविणम्:
Karma
TypeNoun
Rootद्रविण (प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
दाशुषेto the worshipper/giver (the sacrificer)
दाशुषे:
Sampradāna
TypeNoun (participle used substantively)
Rootदाश्वांस्/दाशुष् (प्रातिपदिक; perf. part. from √दा/√दाश् ‘to give, worship’)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सख्येin friendship
सख्ये:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootसख्य (प्रातिपदिक)
माdo not
मा:
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध)
रिषामmay we be harmed / may we suffer
रिषाम:
Kriyā (प्रार्थना/आशीः)
TypeVerb
Rootरिष् (धातु ‘to be harmed, to suffer loss’)
वयम्we
वयम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तवof you, your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)