HomeRig VedaMandala 1Sukta 93Mantra 12
Previous Mantra

Mantra 12

Sukta 1.93

Rishi: Gautama Rāhūgaṇa
Devata: Agniṣomā
Chandas: Triṣṭubh (probable)

अग्नीषोमा पिपृतमर्वतो न आ प्यायन्तामुस्रिया हव्यसूदः । अस्मे बलानि मघवत्सु धत्तं कृणुतं नो अध्वरं श्रुष्टिमन्तम् ॥

अग्नी॑षोमा पिपृ॒तमर्व॑तो न॒ आ प्या॑यन्तामु॒स्रिया॑ हव्य॒सूद॑: । अ॒स्मे बला॑नि म॒घव॑त्सु धत्तं कृणु॒तं नो॑ अध्व॒रं श्रु॑ष्टि॒मन्त॑म् ॥

agnī́ṣomā pipṛtám árvato na ā́ pyāyantām usríyā havyasū́daḥ | asmḗ balā́ni maghávat-su dhattaṃ kṛṇutáṃ no adhvaráṃ śruṣṭí-mantam ||

Agni and Soma, fill our course forward; let the shining powers that press the offering swell within us. Place strengths in us among the givers; make our sacrifice rich in obedience and right hearing.

अग्नी॑षोमा । पि॒पृ॒तम् । अर्व॑तः । नः॒ । आ । प्या॒य॒न्ता॒म् । उ॒स्रियाः॑ । ह॒व्य॒ऽसू॒दः॑ । अ॒स्मे इति॑ । बला॑नि । म॒घव॑त्ऽसु । ध॒त्त॒म् । कृ॒णु॒तम् । नः॒ । अ॒ध्व॒रम् । श्रु॒ष्टि॒ऽमन्त॑म् ॥अग्नीषोमा । पिपृतम् । अर्वतः । नः । आ । प्यायन्ताम् । उस्रियाः । हव्यसूदः । अस्मे इति । बलानि । मघवत्सु । धत्तम् । कृणुतम् । नः । अध्वरम् । श्रुष्टिमन्तम् ॥agnīṣomā | pipṛtam | arvataḥ | naḥ | ā | pyāyantām | usriyāḥ | havya-sūdaḥ | asme iti | balāni | maghavat-su | dhattam | kṛṇutam | naḥ | adhvaram | śruṣṭi-mantam

अग्नीषोमाO Agni and Soma
अग्नीषोमा:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ (आहूतौ)
TypeNoun
Rootअग्नि- + सोम- (प्रातिपदिक) (द्वन्द्व)
पिपृतम्fill/satisfy (you two)!
पिपृतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√पॄ (पॄ/पृणाति ‘पूरयति, तर्पयति’)
अर्वतःof the steed / of the horse
अर्वतः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — यस्य
TypeNoun
Rootअर्वत्- (प्रातिपदिक) ‘अश्वयुक्त/अश्व’
नःof us / our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
towards, hither
:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
प्यायन्ताम्let (them) swell/increase
प्यायन्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√प्यै/प्या (प्यायते ‘वर्धते, पुष्यति’)
उस्रियाःthe cows (milk-givers)
उस्रियाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउस्रिया- (प्रातिपदिक) ‘गावः/उषसः-संबद्धाः, दोग्ध्रीः’
हव्यसूदःproducing the oblation
हव्यसूदः:
कर्तृ (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootहव्यसूद- (प्रातिपदिक) ‘हव्यं सूदयति/प्रसवति’
अस्मेto us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
बलानिstrengths, powers
बलानि:
कर्म
TypeNoun
Rootबल- (प्रातिपदिक)
मघवत्सुamong the bountiful (patrons)
मघवत्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootमघवत्- (प्रातिपदिक) ‘दानशील/सम्पन्न’
धत्तम्place/grant (you two)!
धत्तम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√धा (दधाति ‘स्थापयति, ददाति’)
कृणुतम्make (you two)!
कृणुतम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करोति ‘करोति, रचयति’)
नःour
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अध्वरम्sacrifice
अध्वरम्:
कर्म
TypeNoun
Rootअध्वर- (प्रातिपदिक) ‘यज्ञ’
श्रुष्टिमन्तम्obedient/attentive (well-heeding)
श्रुष्टिमन्तम्:
कर्म (विशेषणत्वेन)
TypeAdjective
Rootश्रुष्टि- + -मन्त् (प्रातिपदिक) (श्रुष्टि ‘श्रवण/आज्ञापालन/श्रद्धा’)