HomeRig VedaMandala 1Sukta 91Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.91

Devata: Soma (Indu)

त्वं सोम प्र चिकितो मनीषा त्वं रजिष्ठमनु नेषि पन्थाम् । तव प्रणीती पितरो न इन्दो देवेषु रत्नमभजन्त धीराः ॥

त्वं सो॑म॒ प्र चि॑कितो मनी॒षा त्वं रजि॑ष्ठ॒मनु॑ नेषि॒ पन्था॑म् । तव॒ प्रणी॑ती पि॒तरो॑ न इन्दो दे॒वेषु॒ रत्न॑मभजन्त॒ धीरा॑: ॥

tváṃ sóma prá cikito manīṣā́ tváṃ rájiṣṭham ánu neṣi pánthām | táva práṇītī pitáro na indo devéṣu rátnam abhajanta dhī́rāḥ ||

Thou, O Soma, art conscious by the illumined mind; thou leadest us along the most kingly path. By thy guiding, O Indu, our Fathers, the steadfast seers, won among the gods the treasure of the divine delight.

त्वम् । सो॒म॒ । प्र । चि॒कि॒तः॒ । म॒नी॒षा । त्वम् । रजि॑ष्ठम् । अनु॑ । ने॒षि॒ । पन्था॑म् । तव॑ । प्रऽनी॑ती । पि॒तरः॑ । नः॒ । इ॒न्दो॒ इति॑ । दे॒वेषु॑ । रत्न॑म् । अ॒भ॒ज॒न्त॒ । धीराः॑ ॥त्वम् । सोम । प्र । चिकितः । मनीषा । त्वम् । रजिष्ठम् । अनु । नेषि । पन्थाम् । तव । प्रनीती । पितरः । नः । इन्दो इति । देवेषु । रत्नम् । अभजन्त । धीराः ॥tvam | soma | pra | cikitaḥ | manīṣā | tvam | rajiṣṭham | anu | neṣi | panthām | tava | pra-nītī | pitaraḥ | naḥ | indo iti | deveṣu | ratnam | abhajanta | dhīrāḥ

त्वम्thou, you
त्वम्:
कर्तृ
TypeNoun/Pronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सोमO Soma
सोम:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward; intensifier
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग/निपात)
चिकितःthou hast perceived/understood
चिकितः:
क्रिया (कर्तृ=त्वम्)
TypeVerb
Rootचित् (धातु: चित्/चेत् ‘to perceive, notice’)
मनीषाby (thy) wisdom/insight
मनीषा:
करण
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
त्वम्thou
त्वम्:
कर्तृ
TypeNoun/Pronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रजिष्ठम्the straightest/most direct
रजिष्ठम्:
कर्म (विशेष्य-विशेषणभावेन)
TypeAdjective
Rootरजिष्ठ (प्रातिपदिक; ‘straightest/most direct’, superlative)
अनुalong, following
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु (उपसर्ग/अव्यय)
नेषिthou leadest
नेषि:
क्रिया (कर्तृ=त्वम्)
TypeVerb
Rootनी (धातु ‘to lead’)
पन्थाम्path, way
पन्थाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपथिन्/पन्था (प्रातिपदिक)
तवof thee, thy
तव:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Pronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
प्रणीतीguidance, leading
प्रणीती:
कर्तृ (अभजन्त इत्यस्य)
TypeNoun
Rootप्र-नीति (कृदन्त/भाववाचक-प्रातिपदिक; from √नी with प्र-)
पितरःthe Fathers (ancestors)
पितरः:
कर्तृ (अभजन्त)
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
नःof us, our
नः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun/Pronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इन्दोO Indu (Soma)
इन्दो:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootइन्दु (प्रातिपदिक)
देवेषुamong the gods
देवेषु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
रत्नम्treasure, precious gift
रत्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootरत्न (प्रातिपदिक)
अभजन्तthey apportioned/bestowed
अभजन्त:
क्रिया (कर्तृ=पितरः)
TypeVerb
Rootभज् (धातु ‘to apportion, share, bestow’) + अभि-
धीराःthe wise, inspired
धीराः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootधीरा (प्रातिपदिक)