Mantra 3
Sukta 1.90
Devata: Collective deities invoked for well-being (svasti) / protective powers (plural ‘te amṛtāḥ’)
Samhita Patha (Devanagari)
ते अस्मभ्यं शर्म यंसन्नमृता मर्त्येभ्यः । बाधमाना अप द्विषः ॥
Samhita Patha (IAST)
ते अ॒स्मभ्यं॒ शर्म॑ यंसन्न॒मृता॒ मर्त्ये॑भ्यः । बाध॑माना॒ अप॒ द्विष॑: ॥
Transliteration
té asmabhyáṃ śárma yaṃsann amṛ́tā mártyebhyaḥ | bā́dhamānā ápa dvíṣaḥ ||
Translation
May they, the Immortal Powers, grant to us a sheltering peace for the mortals—driving far away the hostile forces that oppose the soul’s advance.
Padapatha (Word Analysis)
ते । अ॒स्मभ्यम् । शर्म॑ । यं॒स॒न् । अ॒मृताः॑ । मर्त्ये॑भ्यः । बाध॑मानाः । अप॑ । द्विषः॑ ॥ते । अस्मभ्यम् । शर्म । यंसन् । अमृताः । मर्त्येभ्यः । बाधमानाः । अप । द्विषः ॥te | asmabhyam | śarma | yaṃsan | amṛtāḥ | martyebhyaḥ | bādhamānāḥ | apa | dviṣaḥ
Word by Word
तेthey (those)
ते:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
कर्म
TypeNoun
Rootशर्मन् (नपुंसकलिङ्ग-प्रातिपदिक)
यंसन्may they grant / bestow
यंसन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootयम् (धातु; वर्गः 1, परस्मैपदम्)
अमृताःthe immortals (gods)
अमृताः:
कर्तृ (ते इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (used substantively)
Rootअमृत (विशेषण-प्रातिपदिक)
मर्त्येभ्यःfrom mortals
मर्त्येभ्यः:
अपादान
TypeNoun
Rootमर्त्य (प्रातिपदिक)
बाधमानाःrepelling, driving away
बाधमानाः:
कर्तृ (ते/अमृताः इत्यस्य सह-विशेषणम्)
TypeParticiple
Rootबाध् (धातु) → बाधमान (वर्तमान-कृदन्त, शतृ/शानच्)
अपaway
अप:
क्रियाविशेषणम्
TypeIndeclinable
Rootअप (उपसर्ग/निपात)
द्विषःhaters, enemies
द्विषः:
कर्म
TypeNoun
Rootद्विष् (प्रातिपदिक; ‘द्विष्’ = शत्रु/द्वेष्टा)