Mantra 8
Sukta 1.9
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; RV 1.9 commonly within this group)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables typical for this hymn-group)
Samhita Patha (Devanagari)
अस्मे धेहि श्रवो बृहद्द्युम्नं सहस्रसातमम् । इन्द्र ता रथिनीरिषः ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒स्मे धे॑हि॒ श्रवो॑ बृ॒हद्द्यु॒म्नं स॑हस्र॒सात॑मम् । इन्द्र॒ ता र॒थिनी॒रिष॑: ॥
Transliteration
asmé dhéhi śrávo bṛhád-dyúmnaṃ sahasra-sā́tamamam | índra tā́ rathinī́r íṣaḥ ||
Translation
In us, O Indra, establish the vast fame and the luminous plenitude that wins a thousandfold; and set in motion for us those impulsions of delight that come yoked like chariots—swift, forceful, and victorious.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒स्मे इति॑ । धे॒हि॒ । श्रवः॑ । बृ॒हत् । द्यु॒म्नम् । स॒ह॒स्र॒ऽसात॑मम् । इन्द्र॑ । ताः । र॒थिनिः॑ । इषः॑ ॥अस्मे इति । धेहि । श्रवः । बृहत् । द्युम्नम् । सहस्रसातमम् । इन्द्र । ताः । रथिनिः । इषः ॥iti | dhehi | śravaḥ | bṛhat | dyumnam | sahasra-sātamam | indra | tāḥ | rathiniḥ | iṣaḥ
Word by Word
अस्मेto us / for us
अस्मे:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
धेहिplace, bestow
धेहि:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootधा (धातु)
श्रवःfame, renown
श्रवः:
कर्म
TypeNoun
Rootश्रवस् (प्रातिपदिक)
बृहत्great
बृहत्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
द्युम्नम्splendour, glory
द्युम्नम्:
कर्म
TypeNoun
Rootद्युम्न (प्रातिपदिक)
सहस्रसातमम्most winning of thousands / best bestower
सहस्रसातमम्:
कर्म (विशेषण-रूपेण)
TypeAdjective
Rootसहस्रसातम (प्रातिपदिक; superlative)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
ताःthose
ताः:
कर्तृ
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
रथिनीःchariot-bearing (hosts), charioteering
रथिनीः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootरथिनी (प्रातिपदिक)
इषःrefreshments, invigorating powers
इषः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइष्/इषा (प्रातिपदिक; Vedic ‘refreshments/strengthening draughts’)