Mantra 1
Sukta 1.9
Rishi: Medhātithi Kāṇva (traditional attribution for RV 1.9)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; standard for many early Indra-invocations)
Samhita Patha (Devanagari)
इन्द्रेहि मत्स्यन्धसो विश्वेभिः सोमपर्वभिः । महाँ अभिष्टिरोजसा ॥
Samhita Patha (IAST)
इन्द्रेहि॒ मत्स्यन्ध॑सो॒ विश्वे॑भिः सोम॒पर्व॑भिः । म॒हाँ अ॑भि॒ष्टिरोज॑सा ॥
Transliteration
índrehi matsy ándhaso víśvebhiḥ somapárvabhiḥ | mahā́m abhíṣṭir ójasā ||
Translation
O Indra, come. Drink deeply of the Soma-essence through all its uplifted intensities; for thou art the vast power of victorious attainment by thy force.
Padapatha (Word Analysis)
इन्द्र॑ । आ । इ॒हि॒ । मत्सि॑ । अन्ध॑सः । विश्वे॑भिः । सो॒म॒पर्व॑ऽभिः । म॒हान् । अ॒भि॒ष्टिः । ओज॑सा ॥इन्द्र । आ । इहि । मत्सि । अन्धसः । विश्वेभिः । सोमपर्वभिः । महान् । अभिष्टिः । ओजसा ॥indra | ā | ihi | matsi | andhasaḥ | viśvebhiḥ | somaparva-bhiḥ | mahān | abhiṣṭiḥ | ojasā
Word by Word
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन (आह्वान)
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
इहिcome!
इहि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootइ (धातु; गत्यर्थ)
मत्सिbe exhilarated / drink with delight
मत्सि:
(क्रिया) —
TypeVerb
Rootमद् (धातु; हर्ष/मद/तृप्त्यर्थ)
अन्धसःof the soma-juice
अन्धसः:
सम्बन्ध (षष्ठी) — ‘of’
TypeNoun
Rootअन्धस् (प्रातिपदिक)
विश्वेभिःwith all
विश्वेभिः:
करण
TypeAdjective
Rootविश्व (सर्व/विशेषण-प्रातिपदिक)
सोमपर्वभिःwith the soma-pressings / soma-rites
सोमपर्वभिः:
करण
TypeNoun
Rootसोमपर्वन् (समास: सोम + पर्वन्)
महान्great
महान्:
कर्तृ (विशेषण-रूपेण) / विधेय-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
अभिष्टिःhelp, aid, succor
अभिष्टिः:
कर्तृ (विधेय) / नामवाचक
TypeNoun
Rootअभिष्टि (प्रातिपदिक)
ओजसाwith strength / by might
ओजसा:
करण
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)