HomeRig VedaMandala 1Sukta 89Mantra 10
Previous Mantra

Mantra 10

Sukta 1.89

Rishi: Gautama (traditional for RV 1.89)
Devata: Aditi (the Infinite Mother; also ground of the Ādityas and all gods)
Chandas: Jagatī (probable; RV 1.89 is commonly Jagatī)

अदितिर्द्यौरदितिरन्तरिक्षमदितिर्माता स पिता स पुत्रः । विश्वे देवा अदितिः पञ्च जना अदितिर्जातमदितिर्जनित्वम् ॥

अदि॑ति॒र्द्यौरदि॑तिर॒न्तरि॑क्ष॒मदि॑तिर्मा॒ता स पि॒ता स पु॒त्रः । विश्वे॑ दे॒वा अदि॑तिऒ: पञ्च॒ जना॒ अदि॑तिर्जा॒तमदि॑ति॒र्जनि॑त्वम् ॥

áditir dyáur áditir antárikṣam áditir mātā́ sá pitā́ sá putráḥ | víśve devā́ áditiḥ páñca jánā áditir jātám áditir jánitvam ||

Aditi is the Heaven, Aditi is the mid-world; Aditi is the Mother—she is the Father, she is the Son. Aditi is all the Gods; Aditi is the fivefold peoples. Aditi is what is born, and Aditi is the very act and power of birth.

अदि॑तिः । द्यौः । अदि॑तिः । अ॒न्तरि॑क्षम् । अदि॑तिः । मा॒ता । सः । पि॒ता । सः । पु॒त्रः । विश्वे॑ । दे॒वाः । अदि॑तिः । पञ्च॑ । जनाः॑ । अदि॑तिः । जा॒तम् । अदि॑तिः । जनि॑ऽत्वम् ॥अदितिः । द्यौः । अदितिः । अन्तरिक्षम् । अदितिः । माता । सः । पिता । सः । पुत्रः । विश्वे । देवाः । अदितिः । पञ्च । जनाः । अदितिः । जातम् । अदितिः । जनित्वम् ॥aditiḥ | dyauḥ | aditiḥ | antarikṣam | aditiḥ | mātā | saḥ | pitā | saḥ | putraḥ | viśve | devāḥ | aditiḥ | pañca | janāḥ | aditiḥ | jātam | aditiḥ | jani-tvam

अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā/विषय (समास-रहित नामवाक्येषु)
TypeNoun
Rootअदिति- (प्रातिपदिक; a- ‘न’ + दिति- ‘बन्धन/विभाजन’)
द्यौःthe Sky
द्यौः:
Kartā/विषय (समास-रहित नामवाक्येषु)
TypeNoun
Rootद्यौ- (प्रातिपदिक; ‘द्यौस्’)
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā/विषय
TypeNoun
Rootअदिति-
अन्तरिक्षम्the midspace/atmosphere
अन्तरिक्षम्:
Kartā/विषय
TypeNoun
Rootअन्तरिक्ष- (प्रातिपदिक)
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā/विषय
TypeNoun
Rootअदिति-
माताmother
माता:
Kartā/विषय
TypeNoun
Rootमातृ- (प्रातिपदिक)
सःshe/that (same one)
सः:
Kartā/विषय (अनुवादक/अनुसंधायक)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पिताfather
पिता:
Kartā/विषय
TypeNoun
Rootपितृ- (प्रातिपदिक)
सःshe/that (same one)
सः:
Kartā/विषय (अनुवादक/अनुसंधायक)
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
पुत्रःson
पुत्रः:
Kartā/विषय
TypeNoun
Rootपुत्र- (प्रातिपदिक)
विश्वेall
विश्वे:
Kartā/विषय
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व- (प्रातिपदिक)
देवाःgods
देवाः:
Kartā/विषय
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
अदितिः(are) Aditi
अदितिः:
Kartā/विषय (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootअदिति-
पञ्चfive
पञ्च:
विशेषण (संख्या)
TypeNumeral
Rootपञ्चन् (संख्या-प्रातिपदिक)
जनाःpeoples/kinds of beings
जनाः:
Kartā/विषय
TypeNoun
Rootजन- (प्रातिपदिक)
अदितिः(are) Aditi
अदितिः:
Kartā/विषय (समनाधिकरण)
TypeNoun
Rootअदिति-
जातम्the born; what has been born
जातम्:
Kartā/विषय (यद्-भाव: ‘what is born’)
TypeParticiple (past passive)
Root√जन् (धातु) → जात- (कृदन्त; भूतकृत्/क्त)
अदितिःAditi
अदितिः:
Kartā/विषय
TypeNoun
Rootअदिति-
जनित्वम्birth; the act/state of being born
जनित्वम्:
Kartā/विषय (भाव: ‘birth/bringing-forth’)
TypeAbstract Noun
Root√जन् (धातु) → जनित्व- (कृदन्त/भाववाचक; -त्व)