Mantra 9
Sukta 1.86
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)
Devata: Marutaḥ
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
यूयं तत्सत्यशवस आविष्कर्त महित्वना । विध्यता विद्युता रक्षः ॥
Samhita Patha (IAST)
यू॒यं तत्स॑त्यशवस आ॒विष्क॑र्त महित्व॒ना । विध्य॑ता वि॒द्युता॒ रक्ष॑: ॥
Transliteration
yūyáṃ tát satyaśavasa āvíṣ karta mahitvanā́ | vídhyatā vidyútā rákṣaḥ ||
Translation
You, O powers of true might, make that manifest by your greatness; strike with the lightning the devouring darkness that obstructs.
Padapatha (Word Analysis)
यू॒यम् । तत् । स॒त्य॒ऽश॒व॒सः॒ । आ॒विः । क॒र्त॒ । म॒हि॒ऽत्व॒ना । विध्य॑त । वि॒ऽद्युता॑ । रक्षः॑ ॥यूयम् । तत् । सत्यशवसः । आविः । कर्त । महित्वना । विध्यत । विद्युता । रक्षः ॥yūyam | tat | satya-śavasaḥ | āviḥ | karta | mahi-tvanā | vidhyata | vi-dyutā | rakṣaḥ
Word by Word
यूयम्you (pl.)
यूयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तत्that (deed/thing)
तत्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सत्यशवसःO you of true might
सत्यशवसः:
सम्बोधन
TypeAdjective (vocative epithet)
Rootसत्य-शवस् (बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास; प्रातिपदिक)
आविष्कर्तmake manifest, reveal
आविष्कर्त:
(क्रिया)
TypeVerb
Rootआविष् + √कृ (कर॑णे) → आविष्कृ (धातु-समास/उपसर्गयुक्त)
महित्वनाby (your) greatness
महित्वना:
करण
TypeNoun
Rootमहित्वन (तद्धितान्त-प्रातिपदिक; महत् → महित्वन् ‘greatness’)
विध्यतstriking, smiting
विध्यत:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeParticiple (verbal adjective)
Root√विध् (वेधने/ताडने) ; विध्यत् (वर्तमान-कृदन्त/प्रत्यय -अत्)
विद्युताwith lightning
विद्युता:
करण
TypeNoun
Rootविद्युत् (प्रातिपदिक)
रक्षःdemon, harmful spirit (Rakṣas)
रक्षः:
कर्म
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)