Mantra 10
Sukta 1.86
Rishi: Gautama Rāhūgaṇa (traditional)
Devata: Marutaḥ (as light-makers and expellers of darkness)
Chandas: Triṣṭubh (probable)
Samhita Patha (Devanagari)
गूहता गुह्यं तमो वि यात विश्वमत्रिणम् । ज्योतिष्कर्ता यदुश्मसि ॥
Samhita Patha (IAST)
गूह॑ता॒ गुह्यं॒ तमो॒ वि या॑त॒ विश्व॑म॒त्रिण॑म् । ज्योति॑ष्कर्ता॒ यदु॒श्मसि॑ ॥
Transliteration
gū́hatā gúhyaṃ támo ví yāta víśvam atríṇam | jyótiṣkartā yád uśmási ||
Translation
Hide away the hidden darkness; drive out all the devouring obscurity. Become makers of the Light, for that is what we ardently seek.
Padapatha (Word Analysis)
गूह॑त । गुह्य॑म् । तमः॑ । वि । या॒त॒ । विश्व॑म् । अ॒त्रिण॑म् । ज्योतिः॑ । क॒र्त॒ । यत् । उ॒श्मसि॑ ॥गूहत । गुह्यम् । तमः । वि । यात । विश्वम् । अत्रिणम् । ज्योतिः । कर्त । यत् । उश्मसि ॥gūhata | guhyam | tamaḥ | vi | yāta | viśvam | atriṇam | jyotiḥ | karta | yat | uśmas i
Word by Word
गूहताhide (you all)!
गूहता:
Kartā
TypeVerb
Root√गुह् (गूह्) ‘गोपने/निगूढे’
गुह्यम्the secret (thing)
गुह्यम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootगुह्य (from √गुह्) / prātipadika ‘to be hidden, secret’
तमःdarkness
तमः:
Karma
TypeNoun
Rootतमस् (prātipadika) ‘darkness’
विapart, away
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (upasarga/avyaya)
यातgo (you all), depart
यात:
Kartā
TypeVerb
Root√या ‘गत्यर्थे’
विश्वम्all (of it), the whole
विश्वम्:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (prātipadika) ‘all, entire’
अत्रिणम्the Atriṇ (devouring demon/foe)
अत्रिणम्:
Karma
TypeNoun
Rootअत्रिन् (prātipadika) ‘devourer; demon/hostile being’
ज्योतिष्कर्ताthe maker of light
ज्योतिष्कर्ता:
Kartā
TypeNoun (agent)
Rootज्योतिष् + कर्तृ (from √कृ ‘करणे’) → compound prātipadika ‘light-maker’
यत्when/that which
यत्:
—
TypePronoun
Rootयद् (relative pronoun)
उश्मसिwe wish/desire
उश्मसि:
Kartā
TypeVerb
Root√वश्/उश् (Vedic) ‘to wish, desire’ → उश्मसि