Mantra 4
Sukta 1.86
Rishi: Gotama Rāhūgaṇa
Devata: Marutās (with Soma as ritual power present)
Chandas: Gāyatrī
Samhita Patha (Devanagari)
अस्य वीरस्य बर्हिषि सुतः सोमो दिविष्टिषु । उक्थं मदश्च शस्यते ॥
Samhita Patha (IAST)
अ॒स्य वी॒रस्य॑ ब॒र्हिषि॑ सु॒तः सोमो॒ दिवि॑ष्टिषु । उ॒क्थं मद॑श्च शस्यते ॥
Transliteration
asyá vī́rasya bárhiṣi sutáḥ sómo díviṣṭiṣu | uktháṃ mádaś ca śasyate ||
Translation
On the sacred grass of this hero, the pressed Soma in the heavenly strivings is set forth; the hymn of affirmation and the ecstasy are proclaimed.
Padapatha (Word Analysis)
अ॒स्य । वी॒रस्य॑ । ब॒र्हिषि॑ । सु॒तः । सोमः॑ । दिवि॑ष्टिषु । उ॒क्थम् । मदः॑ । च॒ । श॒स्य॒ते॒ ॥अस्य । वीरस्य । बर्हिषि । सुतः । सोमः । दिविष्टिषु । उक्थम् । मदः । च । शस्यते ॥asya | vīrasya | barhiṣi | sutaḥ | somaḥ | diviṣṭiṣu | uktham | madaḥ | ca | śasyate
Word by Word
अस्यof this (one)
अस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation) / षष्ठी-सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य (षष्ठी एकवचन)
वीरस्यof the hero/strong one
वीरस्य:
सम्बन्ध (Genitive) — ‘of the hero/strong one’
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
बर्हिषिon/at the sacrificial grass (barhis)
बर्हिषि:
अधिकरण (स्थान) — locative
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
सुतःpressed (out)
सुतः:
विशेषण (of सोमः) / कर्मणि-भाव (pressed)
TypeParticiple (Adjective) / Kṛdanta
Root√सु (सुनोति) → सुत (कृदन्त, क्त)
सोमःSoma (the pressed soma-juice)
सोमः:
कर्तृ (of शस्यते) — subject
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
दिविष्टिषुin the divine rites/contests (festal gatherings)
दिविष्टिषु:
अधिकरण (सन्दर्भ/अवसर) — ‘in/among’
TypeNoun
Rootदिविष्टि (प्रातिपदिक; ‘heavenly/bright rites, contests, festivities’)
उक्थम्the hymn of praise (uktha)
उक्थम्:
कर्तृ (co-subject with मदः) — what is praised
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
मदःthe exhilaration/rapture
मदः:
कर्तृ (co-subject with उक्थम्) — what is praised
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक; ‘intoxication, exhilaration, rapture’)
चand
च:
समुच्चय (coordination)
TypeIndeclinable
Rootच (निपात)
शस्यतेis praised / is recited
शस्यते:
क्रिया — passive/middle sense ‘is praised/recited’
TypeVerb
Root√शंस् (शंसति) — ‘to praise, recite’