HomeRig VedaMandala 1Sukta 85Mantra 4
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 4

Sukta 1.85

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa
Devata: Maruts
Chandas: Triṣṭubh (probable)

वि ये भ्राजन्ते सुमखास ऋष्टिभिः प्रच्यावयन्तो अच्युता चिदोजसा । मनोजुवो यन्मरुतो रथेष्वा वृषव्रातासः पृषतीरयुग्ध्वम् ॥

वि ये भ्राज॑न्ते॒ सुम॑खास ऋ॒ष्टिभि॑: प्रच्या॒वय॑न्तो॒ अच्यु॑ता चि॒दोज॑सा । म॒नो॒जुवो॒ यन्म॑रुतो॒ रथे॒ष्वा वृष॑व्रातास॒: पृष॑ती॒रयु॑ग्ध्वम् ॥

ví yé bhrā́jante súmakhāsa ṛṣṭíbhīḥ prá cyāváyanto acyútā cid ójasā | manójavo yán maruto rathéṣv ā́ vṛ́ṣavrātāsaḥ pṛ́ṣatīr áyugdhvam ||

They blaze forth, the fair-faced, with their spears, shaking even the unshakable by their force. O Maruts, when mind-swift, on your chariots, you yoked the dappled steeds, you came as a bull-host of irresistible will.

वि । ये । भ्राज॑न्ते । सुऽम॑खासः । ऋ॒ष्टिऽभिः॑ । प्र॒ऽच्य॒वय॑न्तः । अच्यु॑ता । चि॒त् । ओज॑सा । म॒नः॒ऽजुवः॑ । यत् । म॒रु॒तः॒ । रथे॑षु । आ । वृष॑ऽव्रातासः । पृष॑तीः । अयु॑ग्ध्वम् ॥वि । ये । भ्राजन्ते । सुमखासः । ऋष्टिभिः । प्रच्यवयन्तः । अच्युता । चित् । ओजसा । मनःजुवः । यत् । मरुतः । रथेषु । आ । वृषव्रातासः । पृषतीः । अयुग्ध्वम् ॥vi | ye | bhrājante | su-makhāsaḥ | ṛṣṭi-bhiḥ | pra-cyavayantaḥ | acyutā | cit | ojasā | manaḥ-juvaḥ | yat | marutaḥ | ratheṣu | ā | vṛṣa-vrātāsaḥ | pṛṣatīḥ | ayugdhvam

विapart, forth (prefix)
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भ्राजन्तेshine, gleam
भ्राजन्ते:
Kartā
TypeVerb
Rootभ्राज्
सुमखासःhaving good rites/offerings; well-worshipping
सुमखासः:
Kartā (apposition to ये) / Viśeṣaṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootसु-मख (प्रातिपदिक)
ऋष्टिभिःwith spears/lances
ऋष्टिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootऋष्टि (प्रातिपदिक)
प्रforth, forward (prefix)
प्र:
TypeIndeclinable
Rootप्र (उपसर्ग)
च्यावयन्तःcausing to move/shake; dislodging
च्यावयन्तः:
Kartā (apposition to मरुतः) / Kriyā-viśeṣaṇa
TypeVerb (participle)
Rootच्यावय् (च्यु + णिच्)
अच्युताःthe unshaken/immovable (ones)
अच्युताः:
Karma
TypeAdjective (used substantively)
Rootअ-च्युत (कृदन्त/प्रातिपदिक; च्यु + क्त, नञ्)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (अव्यय)
ओजसाby strength, with might
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
मनोजुवःswift as thought
मनोजुवः:
Kartā (apposition to मरुतः) / Viśeṣaṇa
TypeAdjective
Rootमनस्-जु (बहुव्रीहि/तत्पुरुष-समास प्रातिपदिक)
यत्when; that
यत्:
TypeIndeclinable/Relative
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts (storm-gods)
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
रथेषुon/in the chariots
रथेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootरथ (प्रातिपदिक)
unto, to (prefix)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग)
वृषव्रातासःbull-like in their troop/host; mighty-banded
वृषव्रातासः:
Kartā (apposition to मरुतः) / Viśeṣaṇa
TypeAdjective (used substantively)
Rootवृष-व्रात (समास-प्रातिपदिक)
पृषतीःdappled (mares)
पृषतीः:
Karma
TypeNoun
Rootपृषती (प्रातिपदिक)
अयुग्ध्वम्you yoked, harnessed
अयुग्ध्वम्:
Kartā (यूयम् = मरुतः)
TypeVerb
Rootयुज्