HomeRig VedaMandala 1Sukta 85Mantra 11
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 11

Sukta 1.85

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (self-referential mention: Gotama)
Devata: Marutās
Chandas: Triṣṭubh

जिह्मं नुनुद्रेऽवतं तया दिशासिञ्चन्नुत्सं गोतमाय तृष्णजे । आ गच्छन्तीमवसा चित्रभानवः कामं विप्रस्य तर्पयन्त धामभिः ॥

जि॒ह्मं नु॑नुद्रेऽव॒तं तया॑ दि॒शासि॑ञ्च॒न्नुत्सं॒ गोत॑माय तृ॒ष्णजे॑ । आ ग॑च्छन्ती॒मव॑सा चि॒त्रभा॑नव॒: कामं॒ विप्र॑स्य तर्पयन्त॒ धाम॑भिः ॥

jihmáṃ nunudre ’vatáṃ tayā diśā́siñcann útsaṃ gótamāya tṛṣṇáje | ā́ gacchantīm ávasā citrábhānavaḥ kā́maṃ víprasya tarpayanta dhā́mabhiḥ ||

They drove away the crookedness that presses downward; by that direction they poured out a spring for Gotama who thirsts. Coming with their help, the bright-flaming ones satisfy the seer’s longing by their powers of luminous dwelling (dhāmas).

जि॒ह्मम् । नु॒नु॒द्रे॒ । अ॒व॒तम् । तया॑ । दि॒शा । असि॑ञ्चन् । उत्स॑म् । गोत॑माय । तृ॒ष्णऽजे॑ । आ । ग॒च्छ॒न्ति॒ । ई॒म् । अव॑सा । चि॒त्रऽभा॑नवः । काम॑म् । विप्र॑स्य । त॒र्प॒य॒न्त॒ । धाम॑ऽभिः ॥जिह्मम् । नुनुद्रे । अवतम् । तया । दिशा । असिञ्चन् । उत्सम् । गोतमाय । तृष्णजे । आ । गच्छन्ति । ईम् । अवसा । चित्रभानवः । कामम् । विप्रस्य । तर्पयन्त । धामभिः ॥jihmam | nunudre | avatam | tayā | diśā | asiñcan | utsam | gotamāya | tṛṣṇa-je | ā | gacchanti | īm | avasā | citra-bhānavaḥ | kāmam | viprasya | tarpayanta | dhāma-bhiḥ

जिह्मम्the crooked (one/thing)
जिह्मम्:
कर्म (नुनुद्रे इत्यस्य)
TypeAdjective
Rootजिह्म (प्रातिपदिक)
नुnow, indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
नुनुद्रेthey have driven away
नुनुद्रे:
क्रिया
TypeVerb
Rootनुद् (धातु)
अवताम्of the wells / of the pits
अवताम्:
सम्बन्ध (जिह्मम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअवत (प्रातिपदिक)
तयाwith that (one)
तया:
करण
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
दिशाwith (her) direction / guidance
दिशा:
करण
TypeNoun
Rootदिश् (प्रातिपदिक)
असिञ्चन्they poured
असिञ्चन्:
क्रिया
TypeVerb
Rootसिच् (धातु)
उत्सम्a spring, fountain
उत्सम्:
कर्म (असिञ्चन् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootउत्स (प्रातिपदिक)
गोतमायfor Gotama
गोतमाय:
सम्प्रदान
TypeProper Noun
Rootगोतम (प्रातिपदिक)
तृष्णजेto the thirsty one
तृष्णजे:
सम्प्रदान (गोतमाय इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective (epithet)
Rootतृष्णज् (प्रातिपदिक; तृष्णा + ज् ‘born/possessing’)
towards, hither
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/निपात)
गच्छन्तीम्(her) coming
गच्छन्तीम्:
कर्म/विशेष्य (तर्पयन्त इत्यस्य; ‘coming (one)’)
TypeParticiple
Rootगम् (धातु)
अवसाwith help, with favor
अवसा:
करण
TypeNoun
Rootअवस् (प्रातिपदिक)
चित्रभानवःthe bright-shining ones
चित्रभानवः:
कर्तृ
TypeNoun/Adjective
Rootचित्रभानु (प्रातिपदिक)
कामम्desire, wish
कामम्:
कर्म (तर्पयन्त इत्यस्य)
TypeNoun
Rootकाम (प्रातिपदिक)
विप्रस्यof the inspired poet/seer
विप्रस्य:
सम्बन्ध (कामम् इत्यस्य)
TypeNoun
Rootविप्र (प्रातिपदिक)
तर्पयन्तthey satisfy, they gladden
तर्पयन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootतृप् (धातु)
धामभिःwith (their) powers / abodes / splendors
धामभिः:
करण
TypeNoun
Rootधामन् (प्रातिपदिक)