HomeRig VedaMandala 1Sukta 85Mantra 10
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 10

Sukta 1.85

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa
Devata: Marutās (Soma as supporting power)
Chandas: Triṣṭubh

ऊर्ध्वं नुनुद्रेऽवतं त ओजसा दादृहाणं चिद्बिभिदुर्वि पर्वतम् । धमन्तो वाणं मरुतः सुदानवो मदे सोमस्य रण्यानि चक्रिरे ॥

ऊ॒र्ध्वं नु॑नुद्रेऽव॒तं त ओज॑सा दादृहा॒णं चि॑द्बिभिदु॒र्वि पर्व॑तम् । धम॑न्तो वा॒णं म॒रुत॑: सु॒दान॑वो॒ मदे॒ सोम॑स्य॒ रण्या॑नि चक्रिरे ॥

ūrdhváṃ nunudre ’vatáṃ te ójasā dādṛhāṇáṃ cid bibhidur ví párvatam | dhámanto vāṇáṃ marútaḥ sudā́navo máde sómasya raṇyā́ni cakrire ||

Upward they drove the downward-pressing force by their strength; they split even the firmly set mountain apart. Blowing their cry, the bountiful Maruts, in the ecstasy of Soma, fashioned joys and delights of battle—energies that exult in the right conflict.

ऊ॒र्ध्वम् । नु॒नु॒द्रे॒ । अ॒व॒तम् । ते । ओज॑सा । द॒दृ॒हा॒णम् । चि॒त् । बि॒भि॒दुः॒ । वि । पर्व॑तम् । धम॑न्तः । वा॒णम् । म॒रुतः॑ । सु॒ऽदान॑वह् । मदे॑ । सोम॑स्य । रण्या॑नि । च॒क्रि॒रे॒ ॥ऊर्ध्वम् । नुनुद्रे । अवतम् । ते । ओजसा । ददृहाणम् । चित् । बिभिदुः । वि । पर्वतम् । धमन्तः । वाणम् । मरुतः । सुदानवह् । मदे । सोमस्य । रण्यानि । चक्रिरे ॥ūrdhvam | nunudre | avatam | te | ojasā | dādṛhāṇam | cit | bibhiduḥ | vi | parvatam | dhamantaḥ | vāṇam | marutaḥ | su-dānavah | made | somasya | raṇyāni | cakrire

ऊर्ध्वम्upwards, aloft
ऊर्ध्वम्:
Karma
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
नुnow, indeed
नु:
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
नुनुद्रेthey have thrust/pushed
नुनुद्रे:
Kartā
TypeVerb
Rootनुद् (धातु)
अवताम्the downward (slope), the descent
अवताम्:
Karma
TypeNoun
Rootअवत (प्रातिपदिक) < अव (उपसर्ग) + √तॄ/√तॄ? (व्युत्पत्तिः ‘अव-त’ = downward slope/declivity)
तत्that
तत्:
Karma
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
ओजसाwith strength, by might
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस् (प्रातिपदिक)
दादृहाणम्(even) the firm/steadfast one
दादृहाणम्:
Karma
TypeParticiple (Adjective)
Root√दृंह्/दृह् (धातु) → दादृहाण (कृदन्त-प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
बिभिदुःthey have split, they broke
बिभिदुः:
Kartā
TypeVerb
Rootभिद् (धातु)
विapart, asunder
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
पर्वतम्mountain
पर्वतम्:
Karma
TypeNoun
Rootपर्वत (प्रातिपदिक)
धमन्तःblowing
धमन्तः:
Kartā
TypeParticiple
Rootधम् (धातु) → धमन्त् (वर्तमान-कृदन्त)
वाणम्roar, sound
वाणम्:
Karma
TypeNoun
Rootवाण (प्रातिपदिक)
मरुतःthe Maruts
मरुतः:
Kartā
TypeNoun
Rootमरुत् (प्रातिपदिक)
सुदानवःbountiful, good-giving
सुदानवः:
Kartā
TypeAdjective
Rootसु-दानु (प्रातिपदिक) अथवा सु + दान (देय/दानशील) (बहुव्रीहिः)
मदेin intoxication, in exhilaration
मदे:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
रण्यानिdelights, pleasures
रण्यानि:
Karma
TypeNoun/Adjective (substantivized)
Rootरण्य (प्रातिपदिक)
चक्रिरेthey have made, they fashioned
चक्रिरे:
Kartā
TypeVerb
Rootकृ (धातु)