HomeRig VedaMandala 1Sukta 85Mantra 12
Previous Mantra

Mantra 12

Sukta 1.85

Rishi: Gotama Rāhūgaṇa
Devata: Marutās
Chandas: Triṣṭubh

या वः शर्म शशमानाय सन्ति त्रिधातूनि दाशुषे यच्छताधि । अस्मभ्यं तानि मरुतो वि यन्त रयिं नो धत्त वृषणः सुवीरम् ॥

या व॒: शर्म॑ शशमा॒नाय॒ सन्ति॑ त्रि॒धातू॑नि दा॒शुषे॑ यच्छ॒ताधि॑ । अ॒स्मभ्यं॒ तानि॑ मरुतो॒ वि य॑न्त र॒यिं नो॑ धत्त वृषणः सु॒वीर॑म् ॥

yā́ vaḥ śárma śaśamānā́ya sánti tridhā́tūni dāśúṣe yacchatā́dhi | asmábhyaṃ tā́ni maruto ví yanta rayíṃ no dhatta vṛṣaṇaḥ suvī́ram ||

Those shelters of peace that are yours for the striving one—those triple foundations you grant to the giver—bring them here to us, O Maruts. Set in us the plenitude (rayi) rich in heroic power, O strong Bulls.

या । वः॒ । शर्म॑ । श॒श॒मा॒नाय॑ । सन्ति॑ । त्रि॒ऽधातू॑नि । दा॒शुषे॑ । य॒च्छ॒त॒ । अधि॑ । अ॒स्मभ्य॑म् । तानि॑ । म॒रु॒तः॒ । वि । य॒न्त॒ । र॒यिम् । नः॒ । ध॒त्त॒ । वृ॒ष॒णः॒ । सु॒ऽवीर॑म् ॥या । वः । शर्म । शशमानाय । सन्ति । त्रिधातूनि । दाशुषे । यच्छत । अधि । अस्मभ्यम् । तानि । मरुतः । वि । यन्त । रयिम् । नः । धत्त । वृषणः । सुवीरम् ॥yā | vaḥ | śarma | śaśamānāya | santi | tri-dhātūni | dāśuṣe | yacchata | adhi | asmabhyam | tāni | marutaḥ | vi | yanta | rayim | naḥ | dhatta | vṛṣaṇaḥ | su-vīram

याःwhich (those)
याः:
Kartā (सम्बन्धवाचक-विशेषणम् ‘सन्ति’ इत्यस्य) / सम्बन्धः ‘शर्म’ इत्यनेन
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वःof you
वः:
सम्बन्ध (genitive: ‘of you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
शर्मshelter, protection, comfort
शर्म:
Kartā (याः…सन्ति) / अथवा कर्म (यच्छत) सन्दर्भे ‘that protection’
TypeNoun
Rootशर्मन् (नपुंसकलिङ्ग प्रातिपदिक)
शशमानायfor the striving/serving one
शशमानाय:
Sampradāna (यस्य कृते) / लाभार्थ-सम्प्रदान
TypeAdjective (participle) used substantively
Rootशशमान (√शम् ‘to be quiet/peaceful, to prosper’ इत्यस्य परिपूर्ण/परस्मैपदी-पर्यायः; RV-प्रयोगे ‘striving/serving’ अर्थे)
सन्तिare
सन्ति:
क्रिया (अस्तित्व-प्रदर्शन)
TypeVerb
Root√अस् (भू-सत्तायाम्)
त्रिधातूनिthreefold elements/supports
त्रिधातूनि:
Kartā (याः…सन्ति) / अथवा कर्म (यच्छत) सन्दर्भे ‘those threefold supports’
TypeNoun/Adjective
Rootत्रि + धातु (धातु-प्रातिपदिक)
दाशुषेfor the giver/worshipper
दाशुषे:
Sampradāna (यस्य कृते)
TypeNoun (agent) / Adjective
Rootदाशुष् (√दाश्/√दश् ‘to give, to worship’—दाश्वांस्/दाशुष् ‘giver, worshipper’)
यच्छतgrant (you all)!
यच्छत:
क्रिया (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Root√यम् (यच्छति ‘to give, grant, extend’)
अधिupon, over; in addition
अधि:
उपसर्ग/अधिकारण-सम्बन्ध (on/over; intensifier with ‘यच्छत’)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअधि
अस्मभ्यम्to us
अस्मभ्यम्:
Sampradāna (to us)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
तानिthose (things)
तानि:
Karma (वि यन्त—‘let them go forth’) / सम्बन्धः ‘त्रिधातूनि’
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
मरुतःO Maruts
मरुतः:
सम्बोधन (address)
TypeNoun
Rootमरुत् (देवनाम)
विapart, forth
वि:
उपसर्ग (direction/separation with √या)
TypeIndeclinable (preverb)
Rootवि
यन्तlet them go forth
यन्त:
क्रिया (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Root√या (गत्यर्थ)
रयिम्wealth
रयिम्:
Karma (धत्त)
TypeNoun
Rootरयि (पुंलिङ्ग प्रातिपदिक)
नःour / for us
नः:
सम्बन्ध (our) / लाभार्थ-सूचक
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धत्तplace, bestow
धत्त:
क्रिया (आज्ञा/प्रार्थना)
TypeVerb
Root√धा (धारण-स्थापनयोः)
वृषणःO vigorous/strong ones
वृषणः:
सम्बोधन (मरुतः इत्यस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootवृषन् (विशेषण-प्रातिपदिक)
सुवीरम्rich in heroes, having good men/sons
सुवीरम्:
Karma-विशेषण (रयिम्—‘wealth’ qualified) / कर्मणि विशेषणम्
TypeAdjective
Rootसु + वीर (विशेषण-प्रातिपदिक)