Mantra 9
Sukta 1.8
Rishi: Medhātithi Kāṇva (attributed for RV 1.8 in the Kāṇva tradition; verse-level attributions vary in recensions)
Devata: Indra
Chandas: Gāyatrī (3 pādas of 8 syllables; standard for many early Indra hymns in Mandala 1)
Samhita Patha (Devanagari)
एवा हि ते विभूतय ऊतय इन्द्र मावते । सद्यश्चित्सन्ति दाशुषे ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒वा हि ते॒ विभू॑तय ऊ॒तय॑ इन्द्र॒ माव॑ते । स॒द्यश्चि॒त्सन्ति॑ दा॒शुषे॑ ॥
Transliteration
evā́ hí te vibhū́taya ūtáya indra mā́vate | sadyáś cit sánti dāśúṣe ||
Translation
Even so indeed, O Indra, thy manifold powers and thy helpful succours are at once present for the giver— for him who grows in thy greatness.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒व । हि । ते॒ । विऽभू॑तयः । ऊ॒तयः॑ । इ॒न्द्र॒ । माऽव॑ते । स॒द्यः । चि॒त् । सन्ति॑ । दा॒शुषे॑ ॥एव । हि । ते । विभूतयः । ऊतयः । इन्द्र । मावते । सद्यः । चित् । सन्ति । दाशुषे ॥eva | hi | te | vi-bhūtayaḥ | ūtayaḥ | indra | māvate | sadyaḥ | cit | santi | dāśuṣe
Word by Word
एवाjust so; indeed; thus
एवा:
—
TypeIndeclinable
Rootएव (निपात)
हिfor; indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध (genitival relation)
TypePronoun
Rootत्वद्/युष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विभूतयःmanifest powers; mighty resources
विभूतयः:
कर्तृ (as subject with ‘सन्ति’)
TypeNoun
Rootवि-भूति (स्त्री. प्रातिपदिक; वि + √भू)
ऊतयःhelps; protections
ऊतयः:
कर्तृ (co-subject with ‘सन्ति’)
TypeNoun
Rootऊति (स्त्री. प्रातिपदिक; √अव/√ऊ? ‘aid, protection’)
इन्द्रO Indra
इन्द्र:
सम्बोधन
TypeNoun (Vocative)
Rootइन्द्र (पुं. प्रातिपदिक)
मावतेto the bountiful one / to the generous (one)
मावते:
सम्प्रदान (recipient/beneficiary)
TypeAdjective (used substantively)
Rootमावत् (विशेषण-प्रातिपदिक; मा-वत् ‘having measure/abundance’; RV epithet)
सद्यःimmediately; at once
सद्यः:
अधिकरण (temporal)
TypeIndeclinable
Rootसद्यस् (अव्यय/निपात)
चित्even; indeed
चित्:
—
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
सन्तिare
सन्ति:
— (copula)
TypeVerb
Root√अस् (भू-आदि ‘to be’)
दाशुषेto the worshipper; to the giver (of offerings)
दाशुषे:
सम्प्रदान (recipient: ‘for the worshipper/giver’)
TypeParticiple (used as noun)
Rootदाशुष् (कृदन्त-प्रातिपदिक; √दाश्/√दश् ‘to give, worship’ → perf. act. ptc. ‘giver/worshipper’)