Mantra 10
Sukta 1.8
Rishi: Madhucchandas Vaiśvāmitra (traditional attribution for RV 1.1–1.11; applied here by mandala context)
Devata: Indra (as Soma-pīt, the power that increases by the nectar of delight)
Chandas: Gāyatrī (by the characteristic 3×8 structure typical of RV 1.8)
Samhita Patha (Devanagari)
एवा ह्यस्य काम्या स्तोम उक्थं च शंस्या । इन्द्राय सोमपीतये ॥
Samhita Patha (IAST)
ए॒वा ह्य॑स्य॒ काम्या॒ स्तोम॑ उ॒क्थं च॒ शंस्या॑ । इन्द्रा॑य॒ सोम॑पीतये ॥
Transliteration
evā hy asya kāmyā stóma uktháṃ ca śáṃsyā | índrāya sómapītaye ||
Translation
For thus indeed, for him (Indra), the desired hymn of affirmation and the inspired utterance are to be proclaimed—unto Indra, the Soma-drinker, that the inner delight may be fully received and mastered.
Padapatha (Word Analysis)
ए॒व । हि । अ॒स्य॒ । काम्या॑ । स्तोमः॑ । उ॒क्थम् । च॒ । शंस्या॑ । इन्द्रा॑य । सोम॑ऽपीतये ॥एव । हि । अस्य । काम्या । स्तोमः । उक्थम् । च । शंस्या । इन्द्राय । सोमपीतये ॥eva | hi | asya | kāmyā | stomaḥ | uktham | ca | śaṃsyā | indrāya | soma-pītaye
Word by Word
ए॒वाthus, just so, indeed
ए॒वा:
—
TypeIndeclinable
Rootएव
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
अस्यof him/it (of this one)
अस्य:
सम्बन्ध (genitive relation)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक: अस्मद्/इदम्-श्रृंखला)
काम्याdesirable, wished-for
काम्या:
विशेषण (of the subject-noun)
TypeAdjective
Rootकाम्य (प्रातिपदिक; √कम् ‘to desire’ से भाव/गुण)
स्तोमःhymn of praise, laudation
स्तोमः:
कर्तृ/विषय (nominal subject)
TypeNoun
Rootस्तोम (प्रातिपदिक)
उक्थम्recited hymn, solemn chant
उक्थम्:
कर्तृ/विषय (co-ordinated subject)
TypeNoun
Rootउक्थ (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
शंस्याto be recited/praised, praiseworthy
शंस्या:
विशेषण (of the praise/chant)
TypeAdjective
Rootशंस्य (कृदन्त-प्रातिपदिक; √शंस् ‘to praise/recite’ + यत्)
इन्द्रायfor Indra
इन्द्राय:
सम्प्रदान (recipient)
TypeNoun (proper)
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सोमपीतयेfor the drinking of Soma
सोमपीतये:
प्रयोजन/सम्प्रदान (purpose: ‘for Soma-drinking’)
TypeNoun
Rootसोमपीति (प्रातिपदिक; सोम + पीति ‘drinking’, √पा ‘to drink’ से)