HomeRig VedaMandala 1Sukta 77Mantra 2
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 2

Sukta 1.77

Rishi: Gautama
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

यो अध्वरेषु शंतम ऋतावा होता तमू नमोभिरा कृणुध्वम् । अग्निर्यद्वेर्मर्ताय देवान्त्स चा बोधाति मनसा यजाति ॥

यो अ॑ध्व॒रेषु॒ शंत॑म ऋ॒तावा॒ होता॒ तमू॒ नमो॑भि॒रा कृ॑णुध्वम् । अ॒ग्निर्यद्वेर्मर्ता॑य दे॒वान्त्स चा॒ बोधा॑ति॒ मन॑सा यजाति ॥

yo adhvaréṣu śáṃtama ṛtā́vā hótā tám ū́ námo bhir ā́ kṛṇudhvam | agnír yád vér mártāya devā́ntsá cā bódhāti mánasā yajāti ||

He who in the journeys of sacrifice is the most peace-giving, the Hotṛ who holds ṛta—make him yours with acts of homage. For when Agni truly chooses (and wins) the Gods for the mortal, he also awakens in consciousness and sacrifices with the mind.

यः । अ॒ध्व॒रेषु॑ । शम्ऽत॑मः । ऋ॒तऽवा॑ । होता॑ । तम् । ऊँ॒ इति॑ । नमः॑ऽभिः । आ । कृ॒णु॒ध्व॒म् । अ॒ग्निः । यत् । वेः । मर्ता॑य । दे॒वान् । सः । च॒ । बोधा॑ति । मन॑सा । य॒जा॒ति॒ ॥यः । अध्वरेषु । शम्तमः । ऋतवा । होता । तम् । ऊँ इति । नमःभिः । आ । कृणुध्वम् । अग्निः । यत् । वेः । मर्ताय । देवान् । सः । च । बोधाति । मनसा । यजाति ॥yaḥ | adhvareṣu | śam-tamaḥ | ṛta-vā | hotā | tam | oṃ iti | namaḥ-bhiḥ | ā | kṛṇudhvam | agniḥ | yat | veḥ | martāya | devān | saḥ | ca | bodhāti | manasā | yajāti

यःwho (he who)
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अध्वरेषुin the sacrifices
अध्वरेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootअध्वर- (प्रातिपदिक)
शंतमःmost beneficent
शंतमः:
Kartā
TypeAdjective
Rootशंतम- (शम् + तमप्; प्रातिपदिक)
ऋतावाtruth-ordered, righteous
ऋतावा:
Kartā
TypeAdjective
Rootऋतावन्- (प्रातिपदिक; ‘possessing ṛta’)
होताthe Hotṛ-priest (invoker)
होता:
Kartā
TypeNoun
Rootहोतृ- (प्रातिपदिक)
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
indeed, just
:
TypeIndeclinable
Rootऊ (निपात/अव्यय)
नमोभिःwith reverences, with obeisances
नमोभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootनमस्- (प्रातिपदिक)
towards, forth (prefix)
:
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
कृणुध्वम्make (you all), do (you all)
कृणुध्वम्:
TypeVerb
Rootकृ- (धातु)
अग्निःAgni (fire-god)
अग्निः:
Kartā
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
यत्when/that which
यत्:
TypePronoun
Rootयद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
वेःyou pursue/impel (Vedic)
वेः:
TypeVerb
Rootवी- (धातु; ‘to pursue/drive/impel’, Vedic)
मर्तायfor the mortal
मर्ताय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootमर्त- (प्रातिपदिक)
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
सःhe
सः:
Kartā
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (निपात/अव्यय)
बोधातिawakens, perceives
बोधाति:
TypeVerb
Rootबुध्- (धातु)
मनसाwith the mind
मनसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootमनस्- (प्रातिपदिक)
यजातिworships, sacrifices
यजाति:
TypeVerb
Rootयज्- (धातु)