HomeRig VedaMandala 1Sukta 77Mantra 1
Next Mantra

Mantra 1

Sukta 1.77

Rishi: Gautama
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

कथा दाशेमाग्नये कास्मै देवजुष्टोच्यते भामिने गीः । यो मर्त्येष्वमृत ऋतावा होता यजिष्ठ इत्कृणोति देवान् ॥

क॒था दा॑शेमा॒ग्नये॒ कास्मै॑ दे॒वजु॑ष्टोच्यते भा॒मिने॒ गीः । यो मर्त्ये॑ष्व॒मृत॑ ऋ॒तावा॒ होता॒ यजि॑ष्ठ॒ इत्कृ॒णोति॑ दे॒वान् ॥

kathā dāśemā́gnaye kā́ asmai devájuṣṭocyate bhā́mine gī́ḥ | yo mártyeṣv amṛ́ta ṛtā́vā hótā yájiṣṭha ít kṛṇóti devā́n ||

How shall we give ourselves to Agni, and what word, accepted by the Gods, is to be spoken to the radiant one? He who among mortals is immortal, the keeper of ṛta, the Hotṛ most skilled in sacrifice—he it is who fashions the Gods for us (makes them present and effective).

क॒था । दा॒शे॒म॒ । अ॒ग्नये॑ । का । अ॒स्मै॒ । दे॒वऽजु॑ष्टा । उ॒च्य॒ते॒ । भा॒मिने॑ । गीः । यः । मर्त्ये॑षु । अ॒मृतः॑ । ऋ॒तऽवा॑ । होता॑ । यजि॑ष्ठः । इत् । कृ॒णोति॑ । दे॒वान् ॥कथा । दाशेम । अग्नये । का । अस्मै । देवजुष्टा । उच्यते । भामिने । गीः । यः । मर्त्येषु । अमृतः । ऋतवा । होता । यजिष्ठः । इत् । कृणोति । देवान् ॥kathā | dāśema | agnaye | kā | asmai | deva-juṣṭā | ucyate | bhāmine | gīḥ | yaḥ | martyeṣu | amṛtaḥ | ṛta-vā | hotā | yajiṣṭhaḥ | it | kṛṇoti | devān

कथाhow? in what way?
कथा:
Adhikaraṇa (प्रकार/रीति) / प्रश्न-निर्देशक
TypeIndeclinable
Rootकथा (प्रश्नाव्यय)
दाशेमmay we offer/give
दाशेम:
Kartā (वयं) — क्रिया
TypeVerb
Root√दाश् (दाशति/दाश्नोति) ‘दान/यज्ञे दानम्’
अग्नयेto Agni
अग्नये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि
कास्मैto whom? for which (one)?
कास्मै:
Sampradāna (प्रश्न) / सम्बन्ध-निर्देशक
TypePronoun
Rootक (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवजुष्टाapproved/favored by the gods
देवजुष्टा:
Kartā (गीः) का विशेषण
TypeAdjective
Rootदेव + √जुष् (जुषते) → जुष्ट (कृदन्त) ; समास: देवैः जुष्टा
उच्यतेis spoken/uttered
उच्यते:
क्रिया (गीः का विधानम्)
TypeVerb
Root√वच् (वचति) — कर्मणि प्रयोग
भामिनेto the radiant one
भामिने:
Sampradāna
TypeAdjective (used as substantive epithet)
Rootभामिन् (भा ‘दीप्ति’ से)
गीःa hymn/chant
गीः:
Kartā
TypeNoun
Rootगीर्/गिर् (वाक्/स्तोत्र)
यःwho
यः:
Kartā (सापेक्ष-सम्बन्धः; अग्निः)
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम)
मर्त्येषुamong mortals
मर्त्येषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootमर्त्य
अमृतःimmortal
अमृतः:
Kartā का विशेषण
TypeAdjective
Rootअमृत
ऋतावाpossessing ṛta (true order), righteous
ऋतावा:
Kartā का विशेषण
TypeAdjective
Rootऋतावन् (ऋत + वन्)
होताthe Hotṛ-priest / invoker
होता:
Kartā (यः…)
TypeNoun
Rootहोतृ (√हु ‘आह्वान/यजन’)
यजिष्ठःmost worshipful / best at sacrifice
यजिष्ठः:
Kartā का विशेषण
TypeAdjective
Rootयजिष्ठ (यज् से; श्रेष्ठार्थे इष्ठ-प्रत्यय)
इत्indeed, just
इत्:
(अर्थ-प्रबलक)
TypeIndeclinable
Rootइत् (निपात)
कृणोतिmakes, performs
कृणोति:
क्रिया
TypeVerb
Root√कृ (करोति) वैदिक-रूप कृणोति
देवान्the gods
देवान्:
Karma
TypeNoun
Rootदेव