Mantra 4
Sukta 1.75
Rishi: Gotama Rāhūgaṇa (traditional; verify)
Devata: Agni (identified with Mitra-aspect)
Chandas: Gāyatrī (likely; confirm metrically)
Samhita Patha (Devanagari)
त्वं जामिर्जनानामग्ने मित्रो असि प्रियः । सखा सखिभ्य ईड्यः ॥
Samhita Patha (IAST)
त्वं जा॒मिर्जना॑ना॒मग्ने॑ मि॒त्रो अ॑सि प्रि॒यः । सखा॒ सखि॑भ्य॒ ईड्य॑: ॥
Transliteration
tváṃ jāmír jánānām agne mitró asi priyáḥ | sakhā́ sákhibhya ī́ḍyaḥ ||
Translation
Thou art the kin of men, O Agni; thou art Mitra, the beloved: a comrade, worthy of adoration by comrades.
Padapatha (Word Analysis)
त्वम् । जा॒मिः । जना॑नाम् । अग्ने॑ । मि॒त्रः । अ॒सि॒ । प्रि॒यः । सखा॑ । सखि॑ऽभ्यः । ईड्यः॑ ॥त्वम् । जामिः । जनानाम् । अग्ने । मित्रः । असि । प्रियः । सखा । सखिभ्यः । ईड्यः ॥tvam | jāmiḥ | janānām | agne | mitraḥ | asi | priyaḥ | sakhā | sakhi-bhyaḥ | īḍyaḥ
Word by Word
त्वम्thou (you)
त्वम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
जामिःkinsman; one of the same clan
जामिः:
कर्तृ (त्वम्-समनाधिकरण/विशेषणभाव)
TypeNoun
Rootजामि- (प्रातिपदिक)
जनानाम्of men/peoples
जनानाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootजन- (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
मित्रःa friend; Mitra-like friend
मित्रः:
कर्तृ (असि-समनाधिकरण/नामपद)
TypeNoun
Rootमित्र- (प्रातिपदिक)
असिthou art
असि:
(अस्ति-सम्बन्ध) विधेय-क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
प्रियःdear; beloved
प्रियः:
कर्तृ-समनाधिकरण (विशेषण)
TypeAdjective
Rootप्रिय- (प्रातिपदिक)
सखाa companion; friend
सखा:
कर्तृ (असि-समनाधिकरण/नामपद)
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक; इकारान्त)
सखिभ्यःto the friends/companions
सखिभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसखि- (प्रातिपदिक)
ईड्यःworthy of praise; adorable
ईड्यः:
कर्तृ-समनाधिकरण (विशेषण)
TypeAdjective (verbal adjective)
Rootईड्य- (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईड्/ईळ् ‘स्तुतौ/पूजायाम्’ से यत् प्रत्ययः)