HomeRig VedaMandala 1Sukta 73Mantra 9
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 9

Sukta 1.73

Rishi: Gopavana Ātreya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

अर्वद्भिरग्ने अर्वतो नृभिर्नॄन्वीरैर्वीरान्वनुयामा त्वोताः । ईशानासः पितृवित्तस्य रायो वि सूरयः शतहिमा नो अश्युः ॥

अर्व॑द्भिरग्ने॒ अर्व॑तो॒ नृभि॒र्नॄन्वी॒रैर्वी॒रान्व॑नुयामा॒ त्वोता॑: । ई॒शा॒नास॑: पितृवि॒त्तस्य॑ रा॒यो वि सू॒रय॑: श॒तहि॑मा नो अश्युः ॥

árvadbhir agne árvato nṛ́bhir nṝ́n vī́rair vīrā́n vanuyāma tvó-tāḥ | īśānā́saḥ pitṛ-vittásya rāyó ví sūrayaḥ śatá-himā no aśyuḥ ||

With our coursers, O Agni, with coursing energies; with men, with heroic powers—may we, protected by you, win heroes by heroes. Becoming masters of the wealth won by the fathers, may the luminous seers strive for us in hundredfold measures.

अर्व॑त्ऽभिः । अ॒ग्ने॒ । अर्व॑तः । नृभिः॑ । नॄन् । वी॒रैः । वी॒रान् । व॒नु॒या॒म॒ । त्वाऽऊ॑ताः । ई॒शा॒नासः॑ । पि॒तृ॒ऽवि॒त्तस्य॑ । रा॒यः । वि । सू॒रयः॑ । श॒तऽहि॑माः । नः॒ । अ॒श्युः॒ ॥अर्वत्भिः । अग्ने । अर्वतः । नृभिः । नॄन् । वीरैः । वीरान् । वनुयाम । त्वाऊताः । ईशानासः । पितृवित्तस्य । रायः । वि । सूरयः । शतहिमाः । नः । अश्युः ॥arvat-bhiḥ | agne | arvataḥ | nṛbhiḥ | nṝn vīrair vīrān vanuyāmā tvotāḥ | īśānāsaḥ | pitṛ-vittasyar | yaḥ | vi | sūrayaḥ | śata-himāḥ | naḥ | aśyuḥ

अर्वद्भिःwith/by the horses
अर्वद्भिः:
करण
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
अर्वतःof the horse / of the steed
अर्वतः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootअर्वत् (प्रातिपदिक)
नृभिःwith/by men
नृभिः:
करण
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
नॄन्men
नॄन्:
कर्म
TypeNoun
Rootनृ (प्रातिपदिक)
वीरैःwith/by heroes
वीरैः:
करण
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
वीरान्heroes
वीरान्:
कर्म
TypeNoun
Rootवीर (प्रातिपदिक)
अनुafter; along; in succession
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु
यामlet us go / may we proceed
याम:
क्रिया
TypeVerb
Rootया (धातु)
त्वाyou (as object): thee
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootत्वद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
उताःand also; moreover
उताः:
TypeIndeclinable
Rootअव्/उत (निपात; ‘उत’)
ईशानासःruling; possessing; masters
ईशानासः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootईशान (कृदन्त-प्रातिपदिक; √ईश् ‘to rule’)
पितृवित्तस्यof the ancestral wealth
पितृवित्तस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootपितृवित्त (समास-प्रातिपदिक: पितृ + वित्त)
रायःof wealth; of riches
रायः:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootराय्/रायि (प्रातिपदिक ‘wealth’)
विapart; widely; forth
वि:
TypeIndeclinable
Rootवि
सूरयःpatrons; bountiful men
सूरयः:
कर्ता
TypeNoun
Rootसूरि (प्रातिपदिक)
शतहिमाhundredfold (abundance)
शतहिमा:
कर्म (लक्ष्य/फल)
TypeAdjective
Rootशतहिम (समास-प्रातिपदिक: शत + हिम)
नःto us / our
नः:
सम्प्रदान/सम्बन्ध (प्रसङ्गानुसार)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्युःmay they attain; may they reach
अश्युः:
क्रिया
TypeVerb
Rootअश् (धातु) / अश्नुते (वेदिक)