HomeRig VedaMandala 1Sukta 73Mantra 10
Previous Mantra

Mantra 10

Sukta 1.73

Rishi: Gopavana Ātreya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

एता ते अग्न उचथानि वेधो जुष्टानि सन्तु मनसे हृदे च । शकेम रायः सुधुरो यमं तेऽधि श्रवो देवभक्तं दधानाः ॥

ए॒ता ते॑ अग्न उ॒चथा॑नि वेधो॒ जुष्टा॑नि सन्तु॒ मन॑से हृ॒दे च॑ । श॒केम॑ रा॒यः सु॒धुरो॒ यमं॒ तेऽधि॒ श्रवो॑ दे॒वभ॑क्तं॒ दधा॑नाः ॥

etā́ te agna ucáthāni vedho júṣṭāni santu mánase hṛdé ca | śakéma rāyáḥ su-dhúro yámam té'dhí śrávo deva-bhaktáṃ dádhānāḥ ||

These utterances to you, O Agni the knower, may they be welcome to the mind and the heart. May we be able to bear and drive your well-yoked governance of fullness; and may we establish above us the god-given glory, founded in the divine portion.

ए॒ता । ते॒ । अ॒ग्ने॒ । उ॒चथा॑नि । वे॒धः॒ । जुष्टा॑नि । स॒न्तु॒ । मन॑से । हृ॒दे । च॒ । श॒केम॑ । रा॒यः । सु॒ऽधुरः॑ । यम॑म् । ते॒ । अधि॑ । श्रवः॑ । दे॒वऽभ॑क्तम् । दधा॑नाः ॥एता । ते । अग्ने । उचथानि । वेधः । जुष्टानि । सन्तु । मनसे । हृदे । च । शकेम । रायः । सुधुरः । यमम् । ते । अधि । श्रवः । देवभक्तम् । दधानाः ॥etā | te | agne | ucathāni | vedhaḥ | juṣṭāni | santu | manase | hṛde | ca | śakema | rāyaḥ | su-dhuraḥ | yamam | te | adhi | śravaḥ | deva-bhaktam | dadhānāḥ

एताthese (two)
एता:
Karma (of जुष्टा॑नि सन्तु)
TypePronoun (demonstrative)
Rootएतद् (sarvanāma-prātipadika)
तेof you / your
ते:
Sambandha (genitive: ‘of/for you’)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma-prātipadika)
अग्नO Agni
अग्न:
Sambodhana (address)
TypeNoun
Rootअग्नि (prātipadika)
उचथानिhymns / laudations
उचथानि:
Kartā (of सन्तु)
TypeNoun
Rootउचथ (prātipadika)
वेधःO wise one / O ordainer
वेधः:
Sambodhana (address)
TypeNoun (epithet)
Rootवेधस् (prātipadika; epithet)
जुष्टानिpleasing / favored
जुष्टानि:
Kartā (with उचथानि, of सन्तु)
TypeAdjective (past passive participle)
Rootजुष्ट (PPP from √जुष् ‘to enjoy, favor’)
सन्तुlet (them) be
सन्तु:
(finite verb)
TypeVerb
Root√अस् (भू-अर्थे)
मनसेfor the mind
मनसे:
Sampradāna (dative: ‘for’)
TypeNoun
Rootमनस् (prātipadika)
हृदेfor the heart
हृदे:
Sampradāna (dative: ‘for’)
TypeNoun
Rootहृद् (prātipadika)
and
:
(connector)
TypeIndeclinable
Root
शकेमmay we be able
शकेम:
(finite verb)
TypeVerb
Root√शक् (शक्तौ)
रायःof wealth
रायः:
Sambandha (genitive with सुधुरः)
TypeNoun
Rootराय्/रयि (prātipadika)
सुधुरःwell-yoked / easy to draw
सुधुरः:
Karma (of शकेम … यमम्)
TypeAdjective
Rootसुधुर (prātipadika; su- + धुर ‘yoke/trace, harness’ → ‘well-yoked/easy to draw’)
यमम्the rein / guiding control
यमम्:
Karma (of शकेम)
TypeNoun
Rootयम (prātipadika)
तेyour
ते:
Sambandha (genitive with यमम्)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (sarvanāma-prātipadika)
अधिupon / over
अधि:
Adhikaraṇa (locative sense: ‘upon/over’)
TypeIndeclinable (preverb/preposition)
Rootअधि
श्रवःfame / glory
श्रवः:
Karma (of दधानाः, with अधि)
TypeNoun
Rootश्रवस् (prātipadika)
देवभक्तम्god-allotted / devoted to the gods
देवभक्तम्:
Karma (qualifier of श्रवः)
TypeAdjective
Rootदेवभक्त (prātipadika; देव + भक्त ‘devoted/assigned to the gods’)
दधानाःbearing / placing
दधानाः:
Kartā (of implied ‘we’, agreeing with शकेम)
TypeParticiple
Root√धा (धारणे) — शतृ-प्रत्यय (present active participle)