HomeRig VedaMandala 1Sukta 72Mantra 3
Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 3

Sukta 1.72

Rishi: Parāśara Śāktya
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh

तिस्रो यदग्ने शरदस्त्वामिच्छुचिं घृतेन शुचयः सपर्यान् । नामानि चिद्दधिरे यज्ञियान्यसूदयन्त तन्वः सुजाताः ॥

ति॒स्रो यद॑ग्ने श॒रद॒स्त्वामिच्छुचिं॑ घृ॒तेन॒ शुच॑यः सप॒र्यान् । नामा॑नि चिद्दधिरे य॒ज्ञिया॒न्यसू॑दयन्त त॒न्व१॒॑: सुजा॑ताः ॥

tisró yád agne śarádas tvā́m íc chúcíṃ ghṛténa śúcayaḥ saparyā́n | nā́māni cid dadhire yajñiyā́ny asū́dayanta tanvàḥ sujā́tāḥ ||

For three autumns, O Agni, the pure ones sought you, the pure, and served you with clarified delight. They even set in place the names that belong to the sacrifice; and the well-born bodies of power were driven awake into activity.

ति॒स्रः । यत् । अ॒ग्ने॒ । श॒रदः॑ । त्वाम् । इत् । शुचि॑म् । घृ॒तेन॑ । शुच॑यः । स॒प॒र्यान् । नामा॑नि । चि॒त् । द॒धि॒रे॒ । य॒ज्ञिया॑नि । असू॑दयन्त । त॒न्वः॑ । सुऽजा॑ताः ॥तिस्रः । यत् । अग्ने । शरदः । त्वाम् । इत् । शुचिम् । घृतेन । शुचयः । सपर्यान् । नामानि । चित् । दधिरे । यज्ञियानि । असूदयन्त । तन्वः । सुजाताः ॥tisraḥ | yat | agne | śaradaḥ | tvām | it | śucim | ghṛtena | śucayaḥ | saparyān | nāmāni | cit | dadhire | yajñiyāni | asūdayanta | tanvaḥ | su-jātāḥ

तिस्रःthree
तिस्रः:
विशेषण (कर्तृपदस्य/समूहस्य)
TypeNoun (numeral used adjectivally)
Rootत्रि (संख्या-प्रातिपदिक) → तिसृ
यत्when/that (which)
यत्:
सम्बन्ध/उपपद
TypeIndeclinable (relative)
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
शरदःautumns/years
शरदः:
कर्म (इच्छ्-क्रियायाः)
TypeNoun
Rootशरद् (प्रातिपदिक)
त्वाम्you
त्वाम्:
कर्म (इच्छ्-क्रियायाः)
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
इच्छुचिम्desiring the pure (one)/seeking purity
इच्छुचिम्:
विशेषण (कर्मपदस्य)
TypeKṛdanta (verbal adjective)
Rootइष्/इच्छ् (धातु) + शुचि (प्रातिपदिक)
घृतेनwith ghee
घृतेन:
करण
TypeNoun
Rootघृत (प्रातिपदिक)
शुचयःthe pure ones
शुचयः:
कर्तृ
TypeAdjective (substantivized)
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
सपर्यान्acts of worship/service
सपर्यान्:
कर्म (दधिरे/असूदयन्त इत्यादि क्रियाणाम्—‘पूजाः/सेवाः’)
TypeNoun
Rootसपर्य (प्रातिपदिक; ‘सेवा/पूजा’)
नामानिnames
नामानि:
कर्म (दधिरे)
TypeNoun
Rootनामन् (प्रातिपदिक)
चित्even
चित्:
सम्बन्ध/निपात
TypeIndeclinable
Rootचित् (निपात)
दधिरेthey placed/established
दधिरे:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
यज्ञियानिworthy of sacrifice/ritual
यज्ञियानि:
विशेषण (कर्मपदस्य)
TypeAdjective
Rootयज्ञिय (प्रातिपदिक; यज्ञ-सम्बद्ध/यज्ञार्ह)
असूदयन्तthey kindled/impelled
असूदयन्त:
क्रिया
TypeVerb
Rootसू/सूद् (धातु; ‘प्रेरणे/उत्पादने/प्रज्वलने’ वैदिक)
तन्वःtheir bodies/persons
तन्वः:
कर्म (असूदयन्त)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
सुजाताःwell-born/nobly born
सुजाताः:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective (substantivized)
Rootसुजात (प्रातिपदिक; सु- + जात)